زامبزی

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

زامْبِزی (Zambezi)

زامْبِزي

رودی در قسمت مرکزی و جنوب شرقی افریقا، به‌طول ۲,۶۵۰ کیلومتر. با دلتایی پهناور در نزدیکی چیندِه[۱] از شمال غربی زامبیا[۲] تا موزامبیک به‌سمت اقیانوس هند امتداد دارد. رود کافوئه[۳]، در زامبیا، از ریزابه‌های مهم آن است. وجود تنداب[۴] جریان آن را قطع می‌کند. این رود در مرز زیمبابوه ـ زامبیا، آبشار ویکتوریا[۵] (موسی ـ اوئا ـ تونیا[۶])، سد کاریبا[۷]، که ذخیرۀ آب دریاچۀ کاریبا[۸] را تأمین می‌کند، و مناطق ماهی‌گیری زیادی را در خود جا داده است. حوضۀ آبریز[۹] آن حدود ۱,۳۴۷,۰۰۰ کیلومتر مربع است. بخش بزرگی از رود زامبزی در زامبیا و زیمبابوه (از شِشِکه[۱۰] تا فِیرا[۱۱]، مرز مشترک بین دو کشور) و موزامبیک جریان دارد. سه قسمت از رود مزبور قابل کشتی‌رانی است، ولی با موانع عبورناپذیر از یکدیگر جدا می‌شوند. چندین نهر[۱۲] در شمال غربی زامبیا، آنگولا، و جمهوری دموکراتیک کنگو[۱۳] از آن منشعب می‌شوند. مسیر کلی رود زامبزی در جهت جنوب شرقی از میان درّۀ باروکی[۱۴] تا آبشار ویکتوریا است؛ از این‌جا تا تِیته[۱۵]، در موزامبیک، به‌سمت شمال شرقی و شرق منحرف می‌شود و بار دیگر در جهت جنوب شرقی تا دلتایی واقع در ۳۲۰کیلومتری شمال شرقی سوفالا[۱۶]، در تنگۀ موزامبیک، جریان می‌یابد. میزان آب رود زامبزی با پیوستن رود شِر[۱۷]، که از دریاچۀ مالاوی تغذیه می‌شود، به‌شدت افزایش می‌یابد. حدود ۱۹۳ کیلومتر از رود زامبزی تا مصب آن برای کشتی‌هایی با آبخورهای کوتاه قابل کشتی‌رانی است.

 


  1. Chinde
  2. Zambia
  3. Kafue
  4. rapids
  5. Victoria Falls
  6. Mosi-oa-tunya
  7. Kariba Dam
  8. Lake Kariba
  9. drainage area
  10. Shesheke
  11. Feira
  12. stream
  13. Democratic Republic of Congo
  14. Baroki Valley
  15. Tete
  16. Sofala
  17. Shire River