زلدوویچ، یاکوف (۱۹۱۴ـ۱۹۸۷)

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی
پرش به ناوبری پرش به جستجو

زِلْدوویچ، یاکوف (۱۹۱۴ـ۱۹۸۷)(Zel\'dovich, Yakov)

زِلْدوويچ، ياکوف

متخصص اخترفیزیک روس. در فیزیک‌هسته‌ای تخصص داشت. نظریه‌های کیهان‌شناسی‌اش به تعیین دقیق‌تر فراوانی هلیوم[۱] در ستاره‌های پیرتر انجامید. در مینسک زاده شد و در لنینگراد (سن‌پترزبورگ فعلی) درس خواند. در ۱۹۳۱، در فرهنگستان علوم اتحاد شوروی آغاز‌به‌کار کرد. طی جنگ جهانی دوم به پژوهش در زمینۀ فعالیت‌های نظامی پرداخت. چندی بعد، در انستیتوی پژوهش ‌‌کیهانی[۲]، وابسته به مؤسسۀ پژوهش‌‌های فضایی فرهنگستان علوم اتحاد شوروی[۳]، در مسکو، مشغول کار شد. طی دهۀ ۱۹۳۰، درگیر برنامه‌ای تحقیقاتی با هدف کشف سازوکار اُکسایش[۴] نیتروژن در طول انفجار بود. همچنین، دربارۀ واکنش‌های شیمیایی انفجار، تولید امواج ضربه‌ای متعاقب آن، و موضوعات مرتبط با دینامیک گازها و انتشار شعله مقالاتی نوشت. در نخستین تحقیقات در زمینۀ سازوکار شکافت[۵] طی فرآیند واپاشی پرتوزای[۶] اورانیوم[۷] شرکت داشت. در دهۀ ۱۹۵۰، به کیهان‌شناسی[۸] و موضوعاتی نظیر نابودی کوارک[۹] و آشکارسازی نوترینو[۱۰] علاقه‌مند شد. در ۱۹۶۷، این نظریه را مطرح کرد که عالم در مراحل ابتدایی پیدایش در همۀ جهت‌ها یکنواخت بوده، اما این همسانگردی[۱۱] با انبساط عالم کاهش پیدا کرده است.

 


  1. helium
  2. Institute of Comic Research
  3. Space Research Institute of the Soviet Academy of the Sciences
  4. oxidation
  5. fission
  6. radioactive decay
  7. Uranium
  8. cosmology
  9. quark
  10. neutrino
  11. isotropy