سلتی، هنر: تفاوت بین نسخه‌ها

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(جایگزینی متن - '00-->\' به '00-->')
 
سطر ۱: سطر ۱:
  
سِلْتی، هنر (Celtic art)<br>
+
سِلْتی، هنر (Celtic art)<br/> [[File:25190700-1.jpg|thumb|سِلْتي، هنر]][[File:25190700.jpg|thumb|سِلْتي، هنر]]هنر اقوام سلتیِ ساکن اروپای غربی که از حدود قرن ۶پ‌م، احتمالاً در راین شکل گرفت. هنر این قوم به بیشترِ قسمت‌های قارۀ اروپا گسترش یافت، لیکن پس از قرن اول پ‌م فقط در بریتانیا و ایرلند رونق داشت، و تا قرن ۱۰م تأثیرش کاملاً مشهود بود. سفالگری، درودگری، جواهرسازی و اسلحه‌سازی، از دستاوردهای برگزیدۀ این دورانند؛ تذهیب نسخ خطی، و صلیب‌های سنگی نیز در دورۀ متأخر هنر سلتی به آن اضافه شد. به‌‌طورکلی تزیینات پرتفصیلِ هنر سلتی از خطوط خمیده و نرم شکل گرفته است، که گرچه از نگاره‌های گیاهی و حیوانی مایه می‌گیرند، غالباً طرح‌هایی نیمه‌انتزاعی<ref>semi-abstract </ref>&nbsp;را به‌وجود می‌آورند. هنر سلتیِ آغازین<ref>early Celtic art</ref>&nbsp;که در قرن اول م در انگلستان به‌اوج شکوفایی خود رسید، در فلزکاری بسیار پیشرفته بود؛ به‌ویژه در ساختن سلاح و جواهر. در بریتانیا و ایرلند هنر سلتی با ظهور مسیحیت رونقی تازه یافت؛ مجسمه‌ها (صلیب‌های سنگی)، و نسخ خطی مُذَهّب همچون''اناجیل لیندیسفارن<ref>''Lindisfarne Gospels''</ref>''&nbsp;(ح ۶۹۰م؛ موزۀ بریتانیا<ref>British Museum</ref>، لندن) نمونه‌هایی از این هنرند. از دیگر نمونه‌های برگزیدۀ این دوره اثر فلزیِ مرصع‌کاری‌شده<ref>inlaid </ref>&nbsp;و مزیّن به میناکاریِ<ref>enamel </ref>&nbsp;رنگین و مرجان<ref>coral </ref>&nbsp;است که در لا تِن<ref>La Tène </ref>، کاوشگاهی در نزدیکی دریاچۀ نوشاتل<ref>Lake Neuchâtel</ref>&nbsp;در سوئیس، یافته شده است. در جزایر بریتانیا<ref>British Isles</ref>&nbsp;هنر سِلتی را می‌توان به دو دورۀ‌ کلیِ پیش از مسیحیت<ref>pre-Christian</ref>&nbsp;و مسیحیت<ref>Christian</ref>&nbsp;تقسیم کرد.
[[پرونده: 25190700-1.jpg | بندانگشتی|سِلْتي، هنر]][[پرونده: 25190700.jpg | بندانگشتی|سِلْتي، هنر]]هنر اقوام سلتیِ ساکن اروپای غربی که از حدود قرن ۶پ‌م، احتمالاً در راین شکل گرفت. هنر این قوم به بیشترِ قسمت‌های قارۀ اروپا گسترش یافت، لیکن پس از قرن اول پ‌م فقط در بریتانیا و ایرلند رونق داشت، و تا قرن ۱۰م تأثیرش کاملاً مشهود بود. سفالگری، درودگری، جواهرسازی و اسلحه‌سازی، از دستاوردهای برگزیدۀ این دورانند؛ تذهیب نسخ خطی، و صلیب‌های سنگی نیز در دورۀ متأخر هنر سلتی به آن اضافه شد. به‌‌طورکلی تزیینات پرتفصیلِ هنر سلتی از خطوط خمیده و نرم شکل گرفته است، که گرچه از نگاره‌های گیاهی و حیوانی مایه می‌گیرند، غالباً طرح‌هایی نیمه‌انتزاعی۱ را به‌وجود می‌آورند. هنر سلتیِ آغازین۲ که در قرن اول م در انگلستان به‌اوج شکوفایی خود رسید، در فلزکاری بسیار پیشرفته بود؛ به‌ویژه در ساختن سلاح و جواهر. در بریتانیا و ایرلند هنر سلتی با ظهور مسیحیت رونقی تازه یافت؛ مجسمه‌ها (صلیب‌های سنگی)، و نسخ خطی مُذَهّب همچون'' اناجیل لیندیسفارن''۳ (ح ۶۹۰م؛ موزۀ بریتانیا۴، لندن) نمونه‌هایی از این هنرند. از دیگر نمونه‌های برگزیدۀ این دوره اثر فلزیِ مرصع‌کاری‌شده۵ و مزیّن به میناکاریِ۶ رنگین و مرجان۷ است که در لا تِن۸، کاوشگاهی در نزدیکی دریاچۀ نوشاتل۹ در سوئیس، یافته شده است. در جزایر بریتانیا۱۰ هنر سِلتی را می‌توان به دو دورۀ‌ کلیِ پیش از مسیحیت۱۱ و مسیحیت۱۲ تقسیم کرد.  
 
  
'''دورۀ پیش از مسیحیت'''. این دوره دو گونۀ هنری را دربر می‌گیرد: هنر منحصراً سلتی (۲۵۰پ‌م ـ۴۰۰م)؛ و هنری که از فرهنگ آنگلوساکسون۱۳ متأثر بود (از ۴۰۰م به بعد). بیشتر آثار فلزی از مفرغ۱۴ و احتمالاً طلا بودند (همچون طوق‌های ایپسویچ۱۵ ح ۵۰پ‌م). عمده‌ترین اشیای تزیینی این دوره عبارت‌اند از سپرها، غلاف‌های شمشیر، دست‌بندها، و زین‌ویراق‌ و تزیینات اسب. گوژکاری۱۶ِ برجسته و کم‌برجسته بر لوح‌های نازک، که بعد در محل مناسب پرچ می‌شدند، در سراسر جزایر بریتانیا یافت شده‌اند: در بستر رودخانه‌ها و دریاچه‌ها، خانه‌های در دل زمین، و خانه‌های روی دریاچه‌ها و باتلاق۱۷‌ها، و نیز در درون گورهای پشته‌ای. گاه این گوژکاری‌ها با ''میناکاری شیاری''۱۸ به رنگ‌های زرد، آبی، سبز و قرمز، یا با تکه‌های رنگی از خمیر شیشه، تزیین شده‌اند. یک سپر مفرغی بیضی‌شکل و عالی، از بستر رود تمز۱۹ کشف شده که دارای ۲۷ قطعۀ میناکاریِ قرمز است. در قرون آغازین، هنرمندان سِلتی برای تزیین آثار خود از خطوط مارپیچِ متنافر و درآمیخته با شکل‌های حلقوی، و پیچ‌وتاب‌های بیضی‌شکل بهره می‌گرفتند، و با حکاکیِ خطوط یا نقطه‌‌چین‌کاری، آن را تکمیل می‌کردند؛ به‌ این ‌ترتیب نقش دلخواه بر زمینۀ ساده نمایان می‌گردید.  
+
'''دورۀ پیش از مسیحیت'''. این دوره دو گونۀ هنری را دربر می‌گیرد: هنر منحصراً سلتی (۲۵۰پ‌م ـ۴۰۰م)؛ و هنری که از فرهنگ آنگلوساکسون<ref>Anglo-Saxon</ref>&nbsp;متأثر بود (از ۴۰۰م به بعد). بیشتر آثار فلزی از مفرغ<ref>bronze</ref>&nbsp;و احتمالاً طلا بودند (همچون طوق‌های ایپسویچ<ref>Ipswich</ref>&nbsp;ح ۵۰پ‌م). عمده‌ترین اشیای تزیینی این دوره عبارت‌اند از سپرها، غلاف‌های شمشیر، دست‌بندها، و زین‌ویراق‌ و تزیینات اسب. گوژکاری<ref>repoussé</ref>&nbsp;برجسته و کم‌برجسته بر لوح‌های نازک، که بعد در محل مناسب پرچ می‌شدند، در سراسر جزایر بریتانیا یافت شده‌اند: در بستر رودخانه‌ها و دریاچه‌ها، خانه‌های در دل زمین، و خانه‌های روی دریاچه‌ها و باتلاق<ref>crannogs</ref>ها، و نیز در درون گورهای پشته‌ای. گاه این گوژکاری‌ها با ''میناکاری شیاری<ref>''champlevé''</ref>''&nbsp;به رنگ‌های زرد، آبی، سبز و قرمز، یا با تکه‌های رنگی از خمیر شیشه، تزیین شده‌اند. یک سپر مفرغی بیضی‌شکل و عالی، از بستر رود تمز<ref>River Thames</ref>&nbsp;کشف شده که دارای ۲۷ قطعۀ میناکاریِ قرمز است. در قرون آغازین، هنرمندان سِلتی برای تزیین آثار خود از خطوط مارپیچِ متنافر و درآمیخته با شکل‌های حلقوی، و پیچ‌وتاب‌های بیضی‌شکل بهره می‌گرفتند، و با حکاکیِ خطوط یا نقطه‌‌چین‌کاری، آن را تکمیل می‌کردند؛ به‌ این ‌ترتیب نقش دلخواه بر زمینۀ ساده نمایان می‌گردید.
  
'''دورۀ ‌مسیحیت'''. این دوره از ۵۹۷م آغاز می‌شود. در این دوران عناصر تزیینی بی‌شماری ازجمله شبکه‌کاری (کنده‌کاری هندسی) با نقش‌مایه‌هایی در درون‌شان، گره‌بندی‌های ضربدر، خطوط مورب، اجزای درهم‌پیچیده، و شکل‌های قالبی رواج یافت. هنرمندان سلتی دست‌ساخته‌های جدیدی نیز پدید آوردند که به آن‌ها فرصت می‌داد تا هنرشان را به‌نمایش بگذارند (همچون زنگ کلیسا، عصای اسقفی، آرامگاه‌ها، کلیساها، و از همه مهم‌تر نسخ خطی انجیل۲۰ و دست‌نوشته‌های مزامیر۲۱). مجسمه‌هایی به شکل صلیب‌های بزرگ سنگی، از قالب‌های هنریِ خاصِ این دوره است. گاه نفوذ بیزانسی۲۲ در آثار آنان مشاهده می‌شود؛ لیکن هنرمندانِ‌ راهب، از نمونه‌های آغازین فلزکاری سِلتی آشکارا بهره گرفته‌اند. صفحات کتاب کِلز۲۳ (انجیل کلز) (۸۰۰م؛ ترینیتی کالج۲۴، دوبلین۲۵) و ''اناجیل لیندیسفارن'' (۶۹۰م، موزۀ بریتانیا، لندن) با ظرافت تذهیب شده‌اند، و با خطوط درهم‌تابیده، دوایر طرّه‌وار، و زمینه‌های نقطه‌چین، مصوّر گردیده‌اند، که پیش از آن فقط در هنرهای کاربردی استفاده می‌شدند. فلزکاری مینایی در این دوره همچنان رواج داشت.semi-abstract
+
'''دورۀ ‌مسیحیت'''. این دوره از ۵۹۷م آغاز می‌شود. در این دوران عناصر تزیینی بی‌شماری ازجمله شبکه‌کاری (کنده‌کاری هندسی) با نقش‌مایه‌هایی در درون‌شان، گره‌بندی‌های ضربدر، خطوط مورب، اجزای درهم‌پیچیده، و شکل‌های قالبی رواج یافت. هنرمندان سلتی دست‌ساخته‌های جدیدی نیز پدید آوردند که به آن‌ها فرصت می‌داد تا هنرشان را به‌نمایش بگذارند (همچون زنگ کلیسا، عصای اسقفی، آرامگاه‌ها، کلیساها، و از همه مهم‌تر نسخ خطی انجیل<ref>Gospel</ref>&nbsp;و دست‌نوشته‌های مزامیر<ref>Psalters</ref>). مجسمه‌هایی به شکل صلیب‌های بزرگ سنگی، از قالب‌های هنریِ خاصِ این دوره است. گاه نفوذ بیزانسی<ref>Byzantine</ref>&nbsp;در آثار آنان مشاهده می‌شود؛ لیکن هنرمندانِ‌ راهب، از نمونه‌های آغازین فلزکاری سِلتی آشکارا بهره گرفته‌اند. صفحات کتاب کِلز<ref>The Book of Kells</ref>&nbsp;(انجیل کلز) (۸۰۰م؛ ترینیتی کالج<ref>Trinity College</ref>، دوبلین<ref>Dublin</ref>) و ''اناجیل لیندیسفارن'' (۶۹۰م، موزۀ بریتانیا، لندن) با ظرافت تذهیب شده‌اند، و با خطوط درهم‌تابیده، دوایر طرّه‌وار، و زمینه‌های نقطه‌چین، مصوّر گردیده‌اند، که پیش از آن فقط در هنرهای کاربردی استفاده می‌شدند. فلزکاری مینایی در این دوره همچنان رواج داشت.
early Celtic art
 
Lindisfarne Gospels
 
British Museum
 
inlaid
 
enamel
 
coral
 
La Tène
 
Lake Neuchâtel
 
British Isles
 
pre-Christian
 
Christian
 
Anglo-Saxon
 
bronze
 
Ipswich
 
repoussé
 
crannogs
 
champlevé
 
River Thames
 
Gospel
 
Psalters
 
Byzantine
 
The Book of Kells
 
Trinity College
 
Dublin
 
  
<br>\\25190700-->
+
&nbsp;
[[رده:هنر]]
+
 
[[رده:اصطلاحات، تاریخ عمومی و اشخاص]]
+
----
 +
 
 +
[[Category:هنر]] [[Category:اصطلاحات، تاریخ عمومی و اشخاص]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳

سِلْتی، هنر (Celtic art)

سِلْتي، هنر
سِلْتي، هنر

هنر اقوام سلتیِ ساکن اروپای غربی که از حدود قرن ۶پ‌م، احتمالاً در راین شکل گرفت. هنر این قوم به بیشترِ قسمت‌های قارۀ اروپا گسترش یافت، لیکن پس از قرن اول پ‌م فقط در بریتانیا و ایرلند رونق داشت، و تا قرن ۱۰م تأثیرش کاملاً مشهود بود. سفالگری، درودگری، جواهرسازی و اسلحه‌سازی، از دستاوردهای برگزیدۀ این دورانند؛ تذهیب نسخ خطی، و صلیب‌های سنگی نیز در دورۀ متأخر هنر سلتی به آن اضافه شد. به‌‌طورکلی تزیینات پرتفصیلِ هنر سلتی از خطوط خمیده و نرم شکل گرفته است، که گرچه از نگاره‌های گیاهی و حیوانی مایه می‌گیرند، غالباً طرح‌هایی نیمه‌انتزاعی[۱] را به‌وجود می‌آورند. هنر سلتیِ آغازین[۲] که در قرن اول م در انگلستان به‌اوج شکوفایی خود رسید، در فلزکاری بسیار پیشرفته بود؛ به‌ویژه در ساختن سلاح و جواهر. در بریتانیا و ایرلند هنر سلتی با ظهور مسیحیت رونقی تازه یافت؛ مجسمه‌ها (صلیب‌های سنگی)، و نسخ خطی مُذَهّب همچوناناجیل لیندیسفارن[۳] (ح ۶۹۰م؛ موزۀ بریتانیا[۴]، لندن) نمونه‌هایی از این هنرند. از دیگر نمونه‌های برگزیدۀ این دوره اثر فلزیِ مرصع‌کاری‌شده[۵] و مزیّن به میناکاریِ[۶] رنگین و مرجان[۷] است که در لا تِن[۸]، کاوشگاهی در نزدیکی دریاچۀ نوشاتل[۹] در سوئیس، یافته شده است. در جزایر بریتانیا[۱۰] هنر سِلتی را می‌توان به دو دورۀ‌ کلیِ پیش از مسیحیت[۱۱] و مسیحیت[۱۲] تقسیم کرد.

دورۀ پیش از مسیحیت. این دوره دو گونۀ هنری را دربر می‌گیرد: هنر منحصراً سلتی (۲۵۰پ‌م ـ۴۰۰م)؛ و هنری که از فرهنگ آنگلوساکسون[۱۳] متأثر بود (از ۴۰۰م به بعد). بیشتر آثار فلزی از مفرغ[۱۴] و احتمالاً طلا بودند (همچون طوق‌های ایپسویچ[۱۵] ح ۵۰پ‌م). عمده‌ترین اشیای تزیینی این دوره عبارت‌اند از سپرها، غلاف‌های شمشیر، دست‌بندها، و زین‌ویراق‌ و تزیینات اسب. گوژکاری[۱۶] برجسته و کم‌برجسته بر لوح‌های نازک، که بعد در محل مناسب پرچ می‌شدند، در سراسر جزایر بریتانیا یافت شده‌اند: در بستر رودخانه‌ها و دریاچه‌ها، خانه‌های در دل زمین، و خانه‌های روی دریاچه‌ها و باتلاق[۱۷]ها، و نیز در درون گورهای پشته‌ای. گاه این گوژکاری‌ها با میناکاری شیاری[۱۸] به رنگ‌های زرد، آبی، سبز و قرمز، یا با تکه‌های رنگی از خمیر شیشه، تزیین شده‌اند. یک سپر مفرغی بیضی‌شکل و عالی، از بستر رود تمز[۱۹] کشف شده که دارای ۲۷ قطعۀ میناکاریِ قرمز است. در قرون آغازین، هنرمندان سِلتی برای تزیین آثار خود از خطوط مارپیچِ متنافر و درآمیخته با شکل‌های حلقوی، و پیچ‌وتاب‌های بیضی‌شکل بهره می‌گرفتند، و با حکاکیِ خطوط یا نقطه‌‌چین‌کاری، آن را تکمیل می‌کردند؛ به‌ این ‌ترتیب نقش دلخواه بر زمینۀ ساده نمایان می‌گردید.

دورۀ ‌مسیحیت. این دوره از ۵۹۷م آغاز می‌شود. در این دوران عناصر تزیینی بی‌شماری ازجمله شبکه‌کاری (کنده‌کاری هندسی) با نقش‌مایه‌هایی در درون‌شان، گره‌بندی‌های ضربدر، خطوط مورب، اجزای درهم‌پیچیده، و شکل‌های قالبی رواج یافت. هنرمندان سلتی دست‌ساخته‌های جدیدی نیز پدید آوردند که به آن‌ها فرصت می‌داد تا هنرشان را به‌نمایش بگذارند (همچون زنگ کلیسا، عصای اسقفی، آرامگاه‌ها، کلیساها، و از همه مهم‌تر نسخ خطی انجیل[۲۰] و دست‌نوشته‌های مزامیر[۲۱]). مجسمه‌هایی به شکل صلیب‌های بزرگ سنگی، از قالب‌های هنریِ خاصِ این دوره است. گاه نفوذ بیزانسی[۲۲] در آثار آنان مشاهده می‌شود؛ لیکن هنرمندانِ‌ راهب، از نمونه‌های آغازین فلزکاری سِلتی آشکارا بهره گرفته‌اند. صفحات کتاب کِلز[۲۳] (انجیل کلز) (۸۰۰م؛ ترینیتی کالج[۲۴]، دوبلین[۲۵]) و اناجیل لیندیسفارن (۶۹۰م، موزۀ بریتانیا، لندن) با ظرافت تذهیب شده‌اند، و با خطوط درهم‌تابیده، دوایر طرّه‌وار، و زمینه‌های نقطه‌چین، مصوّر گردیده‌اند، که پیش از آن فقط در هنرهای کاربردی استفاده می‌شدند. فلزکاری مینایی در این دوره همچنان رواج داشت.

 


  1. semi-abstract
  2. early Celtic art
  3. Lindisfarne Gospels
  4. British Museum
  5. inlaid
  6. enamel
  7. coral
  8. La Tène
  9. Lake Neuchâtel
  10. British Isles
  11. pre-Christian
  12. Christian
  13. Anglo-Saxon
  14. bronze
  15. Ipswich
  16. repoussé
  17. crannogs
  18. champlevé
  19. River Thames
  20. Gospel
  21. Psalters
  22. Byzantine
  23. The Book of Kells
  24. Trinity College
  25. Dublin