سودی، عبدالهادی

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی
نسخهٔ تاریخ ‏۱۲ اکتبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۲:۳۱ توسط Mohammadi1 (بحث | مشارکت‌ها) (صفحه‌ای تازه حاوی «'''سودی، عبدالهادی (1450- 1525)    Abdalhadi Soodi''' شاعر، عارف، فقیه و قاضی یمنی. از خانوا...» ایجاد کرد)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

سودی، عبدالهادی (1450- 1525)    Abdalhadi Soodi

شاعر، عارف، فقیه و قاضی یمنی. از خانواده‌ای ریشه‌دار که نسبش به سود بن کمیت (متوفای 1044) بر می‌گردد، برخاست. در شهر حرض و نزد محدث شهیر یمنی امام یحیی العامری صاحب کتاب طبقات الخواص، علم حدیث را فرا گرفت. سپس به مکه مکرمه رفت و نبوغش در علم حدیث همان‌جا آشکار شد. در آنجا نزد ابن کثیر تلمذ کرد و در همین شهر خرقه صوفیه قادریه را پوشید. در مدینه منوره، از علامه عبدالله نیشابوری خرقه دریافت کرد. سپس به صنعاء بازگشت و علم بدیع و بیان را نزد امام سید قائم فراگرفت. در علوم حدیث و فقه و بیان و نحو چندان تعمق کرد که علمای تعِز بر شایستگی او برای منصب قضاء اجماع کردند، اما وی منصب قضاء را که سلطان عامربن عبدالوهاب به وی پیشنهاد کرد نپذیرفت. از صنعاء به إب رفت و در صومعه معاین اقامت کرد و برای بار دوم خرقه صوفیه قادریه به دست شیخ فاضل عمربن داود بشری بر او پوشانده شد. سپس به تعِز رفت و در آنجا توطن کرد و همانجا ازدواج کرد. در شهر تعِز خانقاه (زاویه) و مسجدی بنا کرد که به مسجد المشنه معروف است. مریدان و طلاب او بیشتر شدند تا جایی که در دوره‌ای به حدود 300 نفر رسیدند. آوازه او به مکه و مصر و شام و هند و حبشه رسید و نامه‌ها و هیأت‌هایی از این مناطق به نزد او گسیل می‌شدند.

عبدالهادی سودی در دهه اخیر حیاتش شاهد تحولات سیاسی ناشی از اخراج مسلمانان از اندلس و کشف جاده رأس الرجاء الصالح از سوی پرتقالی‌ها و حلقه‌زدن آنها به پیرامون افریقا و رسیدن آنها به دریای عرب و هند بود. دولت طاهریان قدرت مقابله با این اشغالگران استعمارگر را نداشت. نیروهای مملوکیان از مصر حرکت کردند و در سال‌های 1516 و 1517 سواحل یمن را تصرف کردند و به صنعاء وارد شدند و پس از ناامیدی از کمک سلطان عامربن عبدالوهاب در رویارویی با پرتغالی‌ها او را کشتند. پس از استیلای ترکان عثمانی بر قاهره در 1517 م مناطق تحت تصرفشان و از جمله یمن نیز تحت حکومت عثمانی اول درآمد. در این اوضاع، عبدالهادی سودی از حضور ترکان عثمانی در یمن به هدف دفاع از مقدسات اسلامی – به ویژه مکه و مدینه- و رویارویی با خطر پرتقالی‌ها حمایت می‌کرد.

عناوین کتاب‌ها و رسایلی که از سودی در دست است عبارت است از: الرسالة فی محبة اهل البیت، (وی این رساله را در پاسخ به تعریض علمای زیدی صنعاء به خود که از اهل سنت بود نگاشت). دیوان‌های بلبل الافراح، تسمیات السحر و نفحات الزهر. دو دیوان اخیر در باب تصوف و مدارج آن است.