ثعالبی، ابومنصور عبدالملک (نیشابور ۳۵۰ـ۴۲۹ق)

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی
نسخهٔ تاریخ ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳ توسط DaneshGostar (بحث | مشارکت‌ها) (جایگزینی متن - '\\1' به '<!--1')
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

ثَعالبی، ابومنصور عبدالملک (نیشابور ۳۵۰ـ۴۲۹ق)

ابومنصور عبدالملک ثعالبی
زادروز نیشابور ۳۵ق
درگذشت ۴۲۹ق
ملیت ایرانی
شغل و تخصص اصلی شاعر
شغل و تخصص های دیگر زبان شناس و ادیب
آثار فقه اللغه؛ لطایف المعارف؛ الامثال
گروه مقاله زبان شناسی و ترجمه

شاعر، زبان‌شناس و ادیب ایرانی و از برجسته‌ترین متخصصان زبان و ادبیات عرب. تحصیلاتش را در زادگاهش نیشابور به انجام رساند و نزد ابوبکر خوارزمی ادب آموخت. به بخارا، پایتخت سامانیان، سفر کرد و با ادبا و علمای آن‌جا ازجمله بدیع‌الزمان همدانی آشنا شد. مدتی هم در گرگان در دربار قابوس بن وشمگیر به‌سر برد و از آن‌جا به غزنه رفت و به دربار سلطان محمود غزنوی پیوست. مهم‌ترین اثر او کتاب یتیمةالدّهر در شرح احوال و منتخب آثار شاعران عربی‌سرای قرن چهارم هجری است و تمامی جهان اسلام را از اندلس اسپانیا تا ماوراءالنهر دربر می‌گیرد و به‌خصوص نشانگر گستردگی و رواج زبان و ادب عربی در ایران است. کتاب مهم دیگر او فقه‌اللغه درباره زبان‌شناسی و به‌ویژه کلمات مترادف در زبان عربی است. برخی از دیگر آثار او عبارت‌اند از لطائف‌المعارف؛ ثمارالقلوب فی المضاف و المنسوب و کتاب الامثال که نوعی فرهنگنامۀ مفصل ضرب‌المثل‌های عربی به نظم و نثر است. ثعالبی در اواخر عمر تکمله‌ای بر یتیمةالدهر نوشت و آن را تکمیل یا به اصطلاح روزآمد کرد که به نام تتمۀ یتیمه مشهور است.