راسل، هنری (۱۸۷۷ـ۱۹۵۷)

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی
(تغییرمسیر از هنری راسل)
هنری راسل
Henry Russell
زادروز ۱۸۷۷م
درگذشت ۱۹۵۷م
ملیت امریکایی
تحصیلات و محل تحصیل تحصیل در پرینستن
شغل و تخصص اصلی اخترشناس
گروه مقاله اخترشناس

راسِل، هِنری (۱۸۷۷ـ۱۹۵۷)(Russell, Henry)

راسِل، هِنري

اخترشناس امریکایی. در ۱۹۱۳، برای نخستین‌بار نموداری ترسیمی عرضه کرد که بعدها به نمودار هرتزشپرونگ ـ راسل[۱] معروف شد. در اویستر[۲] نیویورک زاده شد. پس از فراغت از تحصیل در پرینستن به کیمبریج انگلستان رفت و در زمینۀ مسئلۀ تعیین اختلاف‌منظرِ‌ اختری[۳] به روش عکاسی کار کرد. بعداً به پرینستون[۴] بازگشت و در ۱۹۰۵، استاد و سرپرست رصدخانۀ این دانشگاه شد. در ۱۹۲۱، به رصدخانۀ ماونت ویلسونِ[۵] کالیفرنیا[۶] منتقل شد. در بسیاری از زمینه‌های اخترشناسی، ازجمله نورسنجی[۷] دوتایی‌های گرفتی[۸]، تحول اختری[۹] و تفسیر طیف‌های آسمانی[۱۰]و آزمایشگاهی، فعالیت می‌کرد. در ابتدا، در حدود ۱۹۱۳، رابطۀ بین قدرمطلق[۱۱] یک ستاره را با گونۀ طیفی آن رسم کرد. این ترسیم وجود ستاره‌های غول[۱۲] و کوتوله[۱۳] را به وضوح نشان ‌داد. راسل، همانند آینار هرتزشپرونگ[۱۴]، نتیجه گرفت که می‌توان ستاره‌ها را در دو ردۀ اصلی گروه‌بندی کرد که یکی بسیار درخشان‌تر از دیگری است. او سامانۀ رده‌بندی طیفی آنی کَنون[۱۵] را به‌‌کار برد که دربرگیرندۀ دمای سطحی نیز بود. بیشتر ستاره‌ها در گروهی موسوم به رشتۀ اصلی[۱۶] جای داشتند، امّا گروهی از ستاره‌های بسیار درخشان هم در خارج از رشتۀ اصلی قرار می‌گرفتند. راسل این نظریه را مطرح کرد که همۀ ستاره‌ها، بسته به این‌که در حال انقباض، و درنتیجه داغ‌ترشدن، یا انبساط، و از این‌رو سردشدن، باشند به طرف بالا یا پایین رشتۀ اصلی در حال پیش‌روی‌اند، امّا پیش‌روی مطرح‌شده از سوی او طی یک دهه اعتبارش را از دست داد. مطالعۀ مادام‌العمر راسل در زمینۀ ستاره‌های دوتایی[۱۷] منجر به پیدایش روشی برای محاسبۀ جرم هر ستاره با بررسی رفتار مداری[۱۸] آن شد. او مبتکر سامانه‌ای بود که در آن هم از مدار و هم از جرم اجسام برای محاسبۀ فاصلۀ آن‌ها از زمین استفاده می‌شد.

 


  1. Hertzsprung-Russell diagram
  2. Oyster
  3. stellar parallaxes
  4. Princeton
  5. Mount Wilson
  6. California
  7. photometry
  8. eclipsing binaries
  9. stellar evolution
  10. celestial spectra
  11. absolute magnitude
  12. giant
  13. dwarf
  14. Ejnar Hertzsprung
  15. Annie Cannon
  16. main sequence
  17. binary stars
  18. orbital behavior