زیار (اصفهان)
زیار (اصفهان) (Ziar (Isfahan
شهری در استان اصفهان، شهرستان اصفهان، بخش مرکزی، دهستان براآن جنوبی. روستای زیار در سال 1391ش براساس مصوبۀ هیأت وزیران به شهر ارتقا یافت. با ارتفاع 1,500متر از سطح دریا در دشتی مسطح بر سر راه اصفهان به ورزنه، و در فاصلۀ 360کیلومتری جنوب شرق تهران و 30کیلومتری جنوب شرق اصفهان واقع شده است. زایندهرود از شمال شهر زیار میگذرد و کانالها و زهکشیهای این رودخانه در گذشته زمینهای کشاورزی منطقه را آبیاری میکرده است. آبوهوای زیار معتدل مایل به گرم و خشک و از لحاظ بارندگی جزو مناطق نیمهبیابانی است.
واژه «زیار» از دو جز «زه+یار» ساخته شده است؛ اما به علت کثرت تلفظ، حرف «ه» حذف شده. واژه «زه»، به معنای آبی است که با مجاری مخصوص از زمین خارج میکنند. پارۀ آخر این کلمه از واژۀ «یاری» است. در گذشته، قبل از رواج چاههای عمیق و توسعه به کارگیری ماشینهای کشاورزی، تمامی منطقۀ براآن، باتلاقی پر آب بوده و اکثراً با وسایل آن روز امکان زهکشی زمین فراهم نمیشد. در بعضی مناطق و دهات، «زهآب» به آسانی دفع میشد و این امکان به دست میآمد که در پاییندست به زراعت برسد. بدین علت آن ده را «زهیار» یا «زیار» نامیدهاند. همچنین محتمل است که به دلیل حکومت مرداویج زیاری و جانشینانش در اصفهان در سدههای 4 و 5ق نام این آبادی مرتبط با آنها باشد. منارۀ زیار مربوط به سدۀ 6ق (تاریخ ثبت ملی: 1316ش)، بند مروان بر روی زایندهرود و قلعۀ اربابی (مربوط به دورۀ قاجار) نشاندهندۀ رونق آبادی زیار در سدههای میانی و متأخر اسلامی هستند.
در سرشماری سراسری 1395ش جمعیت آن 3,918نفر بوده است. مردم زیار به زبان فارسی گویش اصفهانی سخن میگویند و شیعۀ دوازدهامامیاند. در گذشته اقتصاد بیشتر اهالی این شهر بر پایۀ کشاورزی و تولید غلات و حبوبات و صیفیجات بوده؛ اما امروزه با توجه به خشکسالی بسیاری از آنها به مشاغل خدماتی و کارگری روی آوردهاند.