آرتین، امیل (۱۸۹۸ـ۱۹۶۲)

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی
امیل آرتین
Emil Artin
زادروز وین ۱۸۹۸م
درگذشت ۱۹۶۲م
محل زندگی اتریش، آلمان، امریکا
ملیت اتریشی
تحصیلات و محل تحصیل دانشگاه وین و لایپزیگ
شغل و تخصص اصلی ریاضی دان
سمت استاد دانشگاه ایندیانا (۱۹۳۸-۱۹۴۶م)؛ دانشگاه پرینستون (۱۹۴۸-۱۹۵۸م)
گروه مقاله ریاضیات
امیل آرتین

آرْتین، اِمیل (۱۸۹۸ـ۱۹۶۲)(Artin, Emil)

ریاضی‌دان اتریشی. سهم مهمی در پیشبرد نظریۀ میدان (هیئت)های رده‌ای[۱] و نظریۀ اعداد اَبَرمختلط[۲] داشت و یکی از پدیدآورندگان جبر نوین[۳] به‌شمار می‌رود. آرتین در وین زاده شد. در آن‌جا و لایپزیگ[۴] آلمان درس خواند و از ۱۹۲۳ تا ۱۹۳۷م، در هامبورگ به تدریس اشتغال داشت. در ۱۹۳۷، به امریکا مهاجرت کرد و در آن‌جا، از ۱۹۳۸ تا ۱۹۴۶م، در دانشگاه ایندیانا[۵] و از ۱۹۴۸ تا ۱۹۵۸م، در دانشگاه پرینستون[۶] به تدریس پرداخت. در ۱۹۵۸م، به هامبورگ بازگشت. تحقیقات اولیه‌اش معطوف به نظریۀ آنالیزی و حسابی میدان‌ها یا هیئت‌های عددی درجۀ دوم بود. در رسالۀ دکتری‌اش (۱۹۲۱م)، ضمن بررسی توسیع درجۀ دوم[۷] میدان توابع گویایِ[۸] یک متغیره روی یک میدان متناهی ثابت، نظیر حدس ریمان[۹] دربارۀ صفرهای تابع زتای[۱۰] کلاسیک را صورت‌بندی کرد. او برای این کار از نظریۀ حسابی و آنالیزی اعداد درجۀ دوم روی میدان اعداد طبیعی بهره گرفت. بعدها، در ۱۹۲۳م، طی مهم‌ترین کشف دوران زندگی‌اش، معادله‌ای تابعی برای این نوع جدید L - سری[۱۱] استنتاج کرد. آرتین اثبات این معادله را در ۱۹۲۷م منتشر کرد و به این ترتیب، با استفاده از نظریۀ میدان‌های حقیقی صوری[۱۲] جواب مثبتی برای مسئلۀ توابع معین هیلبرت[۱۳] عرضه کرد. این مسئله یکی از مسائل بیست‌وسه‌گانۀ معروفی بود که هیلبرت در کنگرۀ بین‌المللی ریاضی‌دانان، در ۱۹۰۰م، مطرح کرده بود. این اثبات قانون کلی تقابل[۱۴] را در تداول آرتین‌ به‌دست داد که همۀ قوانین شناخته‌شدۀ قبلی را دربرمی‌گرفت و به‌صورت قضیۀ بنیادی نظریۀ میدان‌های رده‌ای درآمد. از دیگر دستاوردهای مهم آرتین، نظریۀ بافته‌ها[۱۵]ی اوست که در ۱۹۲۵م عرضه شد و نقش مهمی در مطالعۀ گره‌ها[۱۶] در فضای سه‌بعدی دارد. همچنین، در ۱۹۴۴ حلقه‌هایی با شرایط کمینه را که امروز حلقه‌های آرتینی[۱۷] نامیده می‌شوند کشف کرد.

 


  1. ↑ class field theory
  2. ↑ theory of hypercomplex numbers
  3. ↑ modern algebra
  4. ↑ Leipzig
  5. ↑ Indiana University
  6. ↑ Princeton University
  7. ↑ quadratic extension
  8. ↑ rational functions
  9. ↑ Riemann hypothesis
  10. ↑ zeta function
  11. ↑ L-series
  12. ↑ theory of formal real fields
  13. ↑ Hilbert
  14. ↑ general law of reciprocity
  15. ↑ theory of braids
  16. ↑ nodes
  17. ↑ Artin rings