بلترامی، اوجینو (۱۸۳۵ـ۱۸۹۹)

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

بِلتْرامی، اوجینو (۱۸۳۵ـ۱۸۹۹)(Beltrami, Eugenio)

اوجینو بلترامی
Eugenio Beltrami
زادروز لومباردی ۱۸۳۵ م
درگذشت ۱۸۹۹ م
ملیت ایتالیایی
شغل و تخصص اصلی ریاضی دان
سمت کار در مقام های دانشگاهی در بولونیا، پیزا، پاویا، و رم
آثار هندسه نااقلیدسی
گروه مقاله ریاضیات

ریاضی‌دان ایتالیایی و از پیش‌گامان هندسۀ نااقلیدسی[۱] جدید. تحقیقاتش تقریباً همۀ حوزه‌های ریاضیات محض[۲] و کاربردی[۳] را دربرمی‌گرفت، ولی به‌ویژه در زمینۀ نظریه‌های سطوح (رویه‌ها)و فضای با انحنای ثابت[۴] تحقیق می‌کرد. در کرمونا[۵]، واقع در لومباردی[۶]، زاده شد و در پاویا[۷] به تحصیل ریاضیات پرداخت. در بولونیا، پیزا[۸]، پاویا، و رم[۹] نیز در مقام‌های دانشگاهی مشغول کار بود. در ۱۸۶۲، نخستین مقاله‌اش را منتشر کرد که تحلیلی از هندسۀ دیفرانسیل[۱۰] منحنی‌ها بود. بعدها، در مهم‌ترین نوشته‌اش با عنوان رساله در تعبیر هندسۀ نااقلیدسی[۱۱] (۱۸۶۸)، به مطالب آن مقاله ارجاع داد. در این اثر، نظریه‌ای را در باب فضاهای هذلولی[۱۲] مطرح کرد که مبنای تحلیلی ایجاد هندسۀ نااقلیدسی را فراهم ساخت. بلترامی نشان ‌داد که مفاهیم و فرمول‌های هندسۀ نیکُلای لُباچفسکی[۱۳]، ریاضی‌دان روس، در ژئودزیک[۱۴]های روی سطوحی با انحنای منفی ثابت محقق می‌شوند. همچنین، نشان‌ داد که سطوحی دورانی از این نوع وجود دارند و آن‌ها را سطوح شبه‌کروی[۱۵] نامید. همچنین، فایدۀ کاربرد پارامترهای دیفرانسیل را در نظریۀ سطوح نشان ‌داد. این امر سرآغازِ استفاده از روش‌های ناوردا[۱۶] در هندسۀ دیفرانسیل بود. پس از ۱۸۷۲، توجه بلترامی به مسائل ریاضیات کاربردی، به‌‌ویژه مسائلی در زمینۀ کشسانی[۱۷] و الکترومغناطیس[۱۸]، معطوف شد.

 


  1. ↑ non-Euclidean geometry
  2. ↑ pure mathematics
  3. ↑ Applied mathematics
  4. ↑ theories of surfaces and space of constant curvature
  5. ↑ Cremona
  6. ↑ Lombardy
  7. ↑ Pavia
  8. ↑ Pisa
  9. ↑ Rome
  10. ↑ differential geometry
  11. ↑ Saggio di interpretazione della geometria non-Euclidia
  12. ↑ hyperbolic space
  13. ↑ Nikolai Lobachevsky
  14. ↑ geodesics
  15. ↑ pseudospherical surfaces
  16. ↑ invariant methods
  17. ↑ elasticity
  18. ↑ electromagnetism