بیتونیا

بیتونیا (Bithynia)

ایالتی رومی. ناحیه‌‌ای در شمال‌غربی آسیا که در ۷۴پ‌م به روم منضم شد، و از ۶۴پ‌م به‌همراه بخشی از پونتوس اداره می‌شد. پلینی کهتر یکی از مشهورترین فرمانداران آن در زمان سلطنت امپراتور ترایانوس بود. تعدادی از نامه‌های او به ترایانوس، در کتاب دهمِ نامه‌های پلینی، باقی‌مانده‌اند. نیقیه یکی از مهم‌ترین شهرهای بیتونیا بود. بیتونیا از شمال به پروپونتیس، تنگۀ بوسفور و دریای سیاه، از شرق به پافلاگونیا؛ از غرب و جنوب‌غربی به موسیا؛ و از جنوب به فریگیا و غلاطیه محدود می‌شد. قبایل تراکیه در ازمنۀ بسیار قدیم وارد این ناحیه شدند که بخشی از امپراتوری لیدیه بود و در ۵۴۶پ‌م به‌تصرّف ایران درآمد. در قرن ۴پ‌م به مملکتی مستقل (به پایتختی پروسا) با امیران محلی تبدیل شد و استقلال این سرزمین، که نیکومدس چهارم برای روم به ارث گذاشت، تا مرگش در ۷۴پ‌م ادامه داشت.