تونتی، هانری دو (۱۶۵۰ـ۱۷۰۴)

تونْتی، هانری دو (۱۶۵۰ـ۱۷۰۴)(Tonti, Henri de)

سیاح فرانسوی در امریکای شمالی. در نبردی در ارتش فرانسه یک دست خود را از دست داد و مهارتش در استفاده از وسیله‌ای که به جای دست گذاشته بود، بومیان امریکایی را متقاعد کرد که او قدرت‌های استثنایی و ویژه‌ای دارد. در ۱۶۷۸، در مقام دستیار لا سال در کانادا به اکتشاف پرداخت و به نیاگارا اعزام شد. آن‌جا در میان بومیان امریکایی، گریفون را ساخت، که نخستین قایق بادبانی برای رفت‌وآمد در گریت لیکس (دریاچه‌های بزرگ) در غرب اونتاریو بود. تونتی قبل از لا سال در غرب دیترویت پیش رفت و به سرزمین ایلینوی وارد شد. او ایلینوی را به استعمار فرانسه درآورد و در ۱۶۸۱ همراه با لا سال تا مصب رود میسی‌سیپی پیش رفت و همۀ آب‌پخشان میسی‌سیپی را قلمرو فرانسه اعلام کرد. او به‌تنهایی به رود ایلینوی بازگشت، در آن‌جا لا سال به او پیوست و با هم فورت سنت لوئی را در استاروِد راک تأسیس کردند. تا ۱۷۰۰ در فورت سنت لوئی ماند و به توسعۀ امپراتوری جدید کمک کرد و در آن سال به مستعمرۀ ایبِرویل در مصب میسی‌سیپی پیوست.

---