جالینوس

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی
پرش به ناوبری پرش به جستجو

جالینوس (ح ۱۲۹ـ ح ۲۰۰م)(Galen, Claudius)

جالينوس
جالينوس
جالینوس
Claudius Galen
زادروز پرگامون ح ۱۲۹م
درگذشت ح ۲۰۰م
ملیت یونانی
شغل و تخصص اصلی پزشک و کالبدشناس
آثار درباب روش های کالبدشناختی
گروه مقاله پزشکی

پزشک و کالبدشناس۱ یونانی. نظریاتش حدود ۱۵۰۰ سال بر پزشکی غرب حاکم بود. از مهم‌ترین نظریات او می‌توان گردش خون سه‌باره۲ و فرضیۀ مزاج‌ها۳، شامل خون۴، بلغم۵، صفرای زرد۶، و صفرای سیاه۷ را نام برد. عقیده داشت مزاج‌ها در ایجاد حالت‌های روانی و جسمی دخالت دارند. جالینوس کتابی با نام در باب روش‌های کالبدشناختی۸ نوشت و در آن، کالبدشکافی۹ حیوانات را با دقت توصیف کرد. در آن زمان، تحقیق روی جسد انسان ممنوع بود. در قرن ۱۶، به این کتاب در اروپای غربی توجه شد و به‌‌منزلۀ کتاب مرجع استاندارد کالبدشناسی تدریس می‌شد. او بالاترین مرجع علم پزشکی بود تا زمانی‌که آندرآس وسالیوس۱۰ و ویلیام هاروی۱۱ خطاهای اساسی نظریاتش را آشکار کردند. در دستگاه گردش خونی که او توصیف می‌کرد کبد، قلب، و مغز به‌ترتیب تولیدکنندۀ روح طبیعی۱۲، روح حیاتی۱۳، و روح حیوانی۱۴ بودند. جالینوس در فلسفه هم‌ تألیفاتی داشت. او معتقد بود که طبیعت هدف مقدسی را دنبال می‌کند. این طرز فکر با برآمدن مسیحیت به‌شکل روزافزونی رواج یافت، هرچند جالینوس مسیحی نبود. این امر تأثیر افکار او را تا حدی توجیه می‌کند. جالینوس در مهم‌ترین اثرش در زمینۀ کالبدشناسی، در باب روش‌های کالبدشناختی، جزئیات کالبدشکافی خوک، میمون، و سگ را توصیف می‌کند. او عقیده داشت کالبدشکافی دقیق برای یادگیری کالبدشناسی لازم است و عدم ‌امکان کالبدشکافی انسان مانع پیشرفت تحقیقات او بود. با سقوط امپراتوری روم در ۴۷۶م، کتاب او در اروپا مهجور ماند، ولی ترجمۀ عربی آن در خاورمیانه حفظ و به یکی از منابع طب اسلامی تبدیل شد. در ۱۵۳۱، ژوانس گینته۱۵، یکی از اساتید پزشکی دانشگاه پاریس، این کتاب را به زبان لاتینی برگرداند و اروپایی‌‌ها دوباره به این کتاب دست یافتند که به کتاب درسی مرجع کالبدشکافی و کالبدشناسی بدل شد. در اواخر قرن ۱۶، وسالیوس و دیگران نظرات جالینوس را رد کردند. جالینوس در پرگامون۱۶، واقع در آسیای صغیر، زاده شد. در آن‌جا، اسمیرنا۱۷، ازمیر۱۸ فعلی، کورَنت۱۹ یونان، و اسکندریۀ مصر پزشکی خواند و سپس، به زادگاه خود بازگشت و پزشک ارشد گلادیاتورها شد. در ۱۶۱م، به روم رفت، به طبابت پرداخت، و به دربار امپراتور مارکوس اورلیوس آنتونینوس۲۰ راه ‌یافت. جالینوس اکتشافات نسبتاً کمی داشت و به آموزه‌های بقراط۲۱ بسیار متکی بود، ولی کتاب‌های فراوانی نوشت که بیش از ۱۰۰ عنوان از آن‌ها شناخته شده‌اند. در زمان جالینوس، کالبدشکافی انسان ممنوع بود و او با استنتاجات حاصل از کالبدشکافی حیوانات به نکاتی دربارۀ ساختمان بدن انسان پی‌ می‌برد. او توصیفات دقیق و خوبی از استخوان‌ها و ماهیچه‌ها عرضه و بسیاری از مواردِ کالبدشکافی را برای اولین‌بار توصیف کرد. به‌علاوه، دریافت که تعداد فراوانی از ماهیچه‌ها به‌صورت جفت‌های متضاد۲۲ مرتب شده‌اند. او چندین حیوان زنده را نیز کالبدشکافی کرد و نشان‌ داد ادرار از کلیه‌ها و از طریق میزنای۲۳ به مثانه۲۴ منتقل می‌شود. همچنین، نشان داد که در سرخ‌رگ۲۵ خون جریان دارد، نه هوا و بدین‌ترتیب، نظر اراسیستراتوس۲۶ را که حدود ۵۰۰ سال آموزش داده می‌شد، رد کرد.anatomist

threefold circulation theory of humours blood phlegm yellow bile black bile On Anatomical Procedures dissection Andreas Vesalius William Harvey natural spirit vital spirit animal spirit Johannes Guinter Pergamum (Pergamom) Smyrna Izmir Corinth Marcus Aurelius Antoninus Hippocrates antagonistic Pairs ureter bladder artery Erasistratus