سوهو

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

سوهو (SOHO)
(سرنام عبارت انگلیسی رصدخانۀ خورشیدی و خورسپهری[۱]) کاوشگری فضایی که آژانس فضایی اروپا[۲] آن را برای بررسی باد خورشیدی[۳] حاصل از ذرات اتمی‌ای پرتاب کرد که از سمت خورشید به طرف زمین جاری‌اند. این کاوشگر در عین حال خورشید را، در طول موج‌های فرابنفش و مرئی، رصد می‌کند و نوسان‌های خفیف سطح خورشید را، که جزئیاتی از ساختار درون خورشید به‌دست می‌دهد، اندازه‌گیری می‌کند. این کاوشگر در فاصلۀ ۱.۵میلیون کیلومتری زمین، و روبه خورشید مستقر شده است. سوهو با مشارکت ناسا راه‌اندازی شد و ۱.۲میلیارد دلار هزینه صرف آن شد. این ماهواره ‌توان کمی‌ دارد، امّا امکان دوباره شارژکردن آن هم وجود دارد. در ژوئن ۱۹۹۸، براثر انجماد سوخت هیدرازین[۴] آن، ارتباط با سوهو از میان رفت. سرانجام در سپتامبر ۱۹۹۸، هدایتگران زمینی مستقر در مرکز پرواز فضایی گادارد[۵] بار دیگر سوهو را در حالی مهار کردند که آرایه‌های تولید قدرت خورشیدی‌اش[۶] روبه خورشید بود. با قرارگرفتن در معرض دمای بسیار زیاد، بعضی از داده‌ها و دستگاه‌های سوهو ممکن است برای همیشه آسیب دیده باشد. سوهو تجهیزاتی را برای انجام یازده آزمایش جداگانه، ازجمله بررسی خرمن خورشیدی[۷]، اندازه‌گیری میدان مغناطیسی، و بادهای خورشیدی با خود حمل می‌کند. طیف‌سنج تشخیصی خرمن[۸] تابش‌هایی با طول موج‌های فرابنفش بسیار دور[۹] را آشکارسازی می‌کند و امکان بررسی جوّ خورشید را فراهم می‌آورد. تصویرگر دوپلری مایکلسون[۱۰] انتقال دوپلریِ[۱۱] طول‌ موج‌های نور را اندازه می‌گیرد و بادهای ناشی از همرفت[۱۲] را در زیر سطح خورشید آشکارسازی می‌کند. تلسکوپ تصویرگیری فرابنفش بسیار دور[۱۳] سازوکارهایی را بررسی می‌کند که خرمن خورشید[۱۴] را گرم می‌کنند. خرمن‌نگار طیف‌شناختی با زاویۀ بزرگ[۱۵] با آشکارسازی نورِ پراکنده‌شدۀ خورشید در گازهای خرمنی از خرمن تصویرگیری می‌کند.

 


  1. ↑ Solar and Heliospheric Observatory
  2. ↑ European Space Agency
  3. ↑ solar wind
  4. ↑ hydrazine
  5. ↑ Goddard Space Flight Center
  6. ↑ solar power arrays
  7. ↑ sun’s corona
  8. ↑ Coronal Diagnostic Spectrometer (CDS)
  9. ↑ extreme ultraviolet
  10. ↑ Michelson Doppler Imager (MDI)
  11. ↑ Doppler shift
  12. ↑ convection
  13. ↑ Extreme-Ultraviolet Imaging Telescope (EIT))
  14. ↑ sun’s corona
  15. ↑ Large-Angle Spectroscopic Coronagraph (LASCO)