آدم آدم است

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی
پرش به ناوبری پرش به جستجو

آدم آدم است (Mann ist Mann)
نمایش‌نامه‌ای کُمِدی با سبکی حماسی، نوشتۀ برتولت برشت[۱]، به زبان آلمانی، نوشته‌شده در ۱۹۲۵، نخستین اجرا در ۱۹۲۶. گالی­گیِ باربر، صبحِ روزی به بازار می‌رود تا ماهی بخرد، اما گرفتار حوادثی پیش‌بینی‌نشده می‌شود که خود در آن‌ها دخیل نیست و مآلاً به سربازی درنده­‌خو در یونیفورم ارتش بریتانیا تبدیل می‌شود. او، که در دادگاهی محاکمه و تیرباران شده بود، اکنون با نام و در لباسی دیگر مسخ می‌شود و به جنازۀ تیرباران‌شده‌اش پیش از مراسم ساختگی تدفین ادای احترام می‌کند! آدم آدم است، که در فضایی از قهرمان‌پرستی مستعمراتی هند اتفاق می‌افتد، در واقع رادیرد کیپلینگ[۲]، نخستین برندۀ انگلیسی جایزۀ ادبی نوبل و از طرفداران سلطۀ بریتانیا، را به سخره گرفته است. برشت در این نمایش‌نامه، با نمادپردازی‌های دقیق و واقع‌نمایی شخصیت‌ها، سیر ناگزیرِ از خودبیگانگی و مسخ قهرمان نمایش را در نبردی امپریالیستی، با چنان تغزل و هزلی بیان می‌کند که تماشاگر تا پایان در تشویش می‌ماند.

  1. Bertolt Brecht
  2. Rudyard Kipling