سرحدی

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی
پرش به ناوبری پرش به جستجو

سرْحَدي  

 

از گويش‌هاي بلوچي كه در سرحد يعني شهرهاي زاهدان و خاش با توابع، به آن سخن مي‌گويند. اين گويش به مُكراني بسيار نزديك است و با آن دو گويش مهم از بلوچي در ايران را مي‌سازند. صامت‌هاي سرحدي همانند صامت‌هاي فارسي است. مصوت‌هاي آن عبارت‌اند از: ü, u, i,  e, a و مصوت مركب /ey/ و /aw/. شمار عدد با شمار جمع تطابق دارد. در حالت ملكي نشانة ملكيت -i است: مضاف‌اليه قبل از مضاف مي‌آيد و نشانة آن -e است komade kili «كليد كُمد»؛ صفت قبل از اسم مي‌آيد و نشانه‌اش in است: tuhinges «خانة بزرگ» [ges «خانه»] تغيير و تبديل‌هاي آوايي در سرحدي به قرار زير است: تبديل /i/ به /e/ dohtag «دختر»، تبديل /f/ به /p/ در  napt «نفت»، napar «نفر»، شناسة اول‌شخص مفرد در سرحدي براي ماضي -on به‌جاي -om است: derton «پاره كردم»؛ شناسة دوم‌شخص مفرد براي ماضيِ همانند شناسة سوم‌شخص مفرد براي مضارع استمراري است: dert-e «پاره كردي». برخي از واژگان سرحدي: zahg «بچه»، morg «پرنده»، bazzag «بيچاره» و pet «پدر».  

 

50010800