ودانتا

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی
پرش به ناوبری پرش به جستجو

وِدانْتا (Vedanta)
(مرکّب از کلمه‌های سانسکریت «ودا»، به‌معنی «دانش[۱]»، و «آنتا[۲]»، به‌معنی «پایان») یکی از شش فلسفۀ رسمیت‌یافتۀ آیین هندو، و پدیدآورندۀ آموزه‌های اوپانیشادها[۳]. ودانتا بیشتر مربوط به وصفِ برهمن[۴]، یعنی وجودِ کلیِ متعالیِ ناب، و مبتنی بر بخش نظری نوشته‌های وداییِ[۵] متأخر است، به‌ویژه رساله‌هایی که آرَن‌یکَه‌ها[۶] و اوپانیشادها نامیده می‌شوند. از آموزگارانش سَمکارا[۷] بود که در قرن ۸م در جنوب هند می‌زیست و معمولاً نمودی از شیوا[۸] به‌شمار می‌رود. وی تعلیم می‌داد که فقط یک واقعیت وجود دارد که همانا برهمن است و شناخت برهمن در نهایت به مُکشا[۹] یعنی رهایی از تناسخ می‌انجامد. به همت رامانوجا[۱۰] و مادهوا[۱۱]ی فیلسوف، تغییراتی در این فلسفه صورت پذیرفت. در دورۀ جدید، از طریق آثار ویوِکاناندا[۱۲]، مفسّر هندیِ آثار راماکریشنا[۱۳] ـ عارف هندو ـ توجه اشخاص بیرون از هند نیز به ودانتا جلب شده است.

 


  1. veda
  2. anta
  3. Upanishads
  4. Brahman
  5. Vedic
  6. Aranyakas
  7. Samkara
  8. Shiva
  9. Moksha
  10. Ramanuja
  11. Madhva
  12. Vivekananda
  13. Ramakrishna