چینه بندی

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی
پرش به ناوبری پرش به جستجو

چینه‌بندی (atratification)

ساختار لایه‌ای حاصل از نهشت سنگ‌های رسوبی. تغییرات بین چینه‌ها را ناشی از نوسانات شدت و تداوم حضور عامل نهشته‌ساز، مثلاً جریان‌ها، باد، امواج یا تغییرات در منبع رسوب، می‌دانند. تغییر در ترکیب شیمیایی کانی‌ها بین دو لایه یا چینۀ مجاور غالباً سبب می‌شود که لایه‌ها رنگ‌هایی متفاوت داشته باشند. تغییر در بافت ذرات رسوب یک لایه در مقایسه با لایۀ دیگر، مثلاً از ماسه تا شن، به پیدایش چینه‌بندی مشهود منتهی می‌شود. در شیل‌ها، چینه‌بندی را می‌توان در گرایش سنگ‌ها به شکافته‌شدن به‌صورت فلس‌های نازک مشاهده کرد. علت این گرایش، آرایش موازی ذرات کانی‌های رُسی است. در ابتدا، اغلب رسوب‌ها چینه‌بندی افقی دارند، اما ممکن است براثر عمل نیروهای داخلی زمین دچار چین‌خوردگی شوند. چینه‌بندی منظم و مستمر بازتاب نظم و استمرار عامل نهشته‌ساز است. عواملی مانند جریان‌های گستردۀ اقیانوسی و جوی، گرایش به تولید چینه‌های گسترده و یکنواخت دارند، اما جریان‌هایی که در گستره‌های محدود عمل می‌کنند و نشانه‌هایی از تلاطم بروز می‌دهند، مانند جریان‌های رودخانه‌ای یا بادهای نامنظم، چینه‌های نامنظم تشکیل می‌دهند.