بویویی، ولفگانگ (فارکاش) (۱۷۷۵ـ۱۸۶۵)

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

بویویی، وُلفْگانگ (فارکاش) (۱۷۷۵ـ۱۸۶۵)(Bolyai, Wolfgang)
ریاضی‌دان مجار، و پدر یانوش بویویی[۱]. کارهای آن‌ها در هندسه مرتبط با هم است. در ناج‌سبن[۲] مجارستان، سی‌بیو[۳]ی فعلی در رومانی، زاده شد و در گوتینگنِ[۴] آلمان ریاضیات خواند. در آن‌جا، با کارل گاوس[۵]، ریاضی‌دان آلمانی، دوست شد. بویویی نخست در کالجی در ناج‌سبن و سپس تا ۱۸۵۳، در ماروش‌واشارهلی[۶]، ترگو مورش[۷] فعلی در رومانی، تدریس می‌کرد. علاقۀ رو‌به تزاید پسرش به ریاضیات عالی[۸] الهام‌بخش او در نوشتن کتاب تلاش برای آشناکردن دانشجویان جوان با مبانی ریاضیات محض[۹] (۱۸۳۲ـ۱۸۳۳) بود که به‌سبب اولین کلمۀ عنوان آن به لاتین به تنتامن[۱۰] معروف شد. این کتاب مروری بر ریاضیات آن زمان است. او همچنین سعی کرد اثباتی برای اصل پنجم اقلیدس[۱۱] بیابد مبنی‌بر آن‌که از یک نقطۀ خارج خط فقط یک خط می‌توان به موازات آن رسم کرد. پسرش، یانوش، شور و اشتیاق او را نسبت به این مباحث به ارث برد.

  1. ↑ János Bolyai
  2. ↑ Nagyszeben
  3. ↑ Sibiu
  4. ↑ Göttingen
  5. ↑ Karl Gauss
  6. ↑ Marosvásárhely
  7. ↑ Târgu Mureş
  8. ↑ higher mathematices
  9. ↑ Attempt to Introduce Studious Youth into the Elements of Pure Mathematics
  10. ↑ Tentamen
  11. ↑ Euclid’s fifth postulate