آلنده، سالوادور (۱۹۰۸ـ۱۹۷۳)

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی
(تغییرمسیر از سالوادور آلنده)
سالوادور آلنده
Salvador Allende
زادروز بالپارائیسو ۱۹۰۸م
درگذشت ۱۹۷۳م
ملیت شیلیایی
تحصیلات و محل تحصیل رشتۀ پزشکی در دانشگاه شیلی
شغل و تخصص اصلی دولتمرد
گروه مقاله تاریخ جهان
سالوادور آلنده

آلنده، سالوادور (۱۹۰۸ـ۱۹۷۳م)(Allende, Salvador)

دولتمرد چپ‌گرای اهل شیلی و رئیس‌جمهور آن کشور (۱۹۷۰ـ۱۹۷۳م). نامزد ائتلاف جبهۀ مردمی بود که به ریاست ‌جمهوری رسید، اما هرگز نتوانست ائتلاف انتخاباتی را در حکومت حفظ کند. شکست او در حل مسائل اقتصادی کشور یا رویارویی با خرابکاری سیاسی بهانه‌ای شد که ارتش با حمایت سازمان سیا (۱۹۷۳م) علیه او کودتا کند، که در این کودتا او و بسیاری از طرفدارانش کشته شدند. آلنده زادۀ بالپارائیسو[۱] بود و در دانشگاه شیلی در رشتۀ پزشکی تحصیل کرد، و در دهۀ ۱۹۳۰م از طرفداران مارکسیسم بود و در ۱۹۳۷م عضو کنگره و در ۱۹۴۵م عضو سنا شد. او نامزد انتخابات ریاست‌ جمهوری در ۱۹۵۲، ۱۹۵۸، و ۱۹۶۴م بود. در همۀ این انتخابات، او از پشتیبانی جنبش‌های سوسیالیست و کمونیست برخوردار بود، اما مغلوب دموکرات‌های مسیحی و ملی‌گرایان شد. در زمان رئیس‌جمهوری‌اش، سوسیالیسم او، ازجمله اصلاحات ارضی، ملی‌کردن بانکداری، و معادن مس متعلق به امریکاییان، سبب گردید که سازمان سیا او را کمونیست تلقی کند و در کودتایی دخالت داشته باشد که ژنرال اوگوستو پینوشه را به قدرت رساند. او نخستین رهبر مارکسیستی بود که با روش دموکراتیک به قدرت رسید و انتخاب او سبب گرایش به چپ در سیاست شیلی شد.
 

 


  1. Valparaíso