سید شمس الدین، مقبره
| قلعه اسماعیل‌خان | |
|---|---|
| نام فارسی | قلعه اسماعیل‌خان |
| کشور | ایران |
| استان | ایلام |
| موقعیت | در شمال شهر ایلام |
| کاربری | دیده‌بانی |
| مشخصات معماری | قلعه دارای برج‌های نگهبانی متعدد با پوشش چوب‌های جنگلی |
سیّد شمس‌الدّین، مقبرۀ
بنایی در یزد باقی‌ماندۀ مجموعۀ ساختمانی وسیعی که مدرسه‌ای با نام چهارمنارۀ دارالسیاده، خانقاه، بازار، و حمّام را دربر می‌گیرد، و به‌دستور سیّد شمس‌الدین احداث شده است. سیّد شمس‌الدین ( ـ۷۳۳ق)، فرزند سیّد رکن‌الدین و داماد رشید‌الدین فضل‌الله بود. بنای باقی‌ماندۀ امروز، صحن مربع‌شکلی با دو ایوان در دو سوی محور قبله، و گنبدخانه‌ای پشت ایوانِ سوی قبله است؛ مرقد سیّد شمس‌الدین در این گنبدخانه قرار دارد. این گنبدخانه احتمالاً همان گنبدخانۀ مدرسۀ چهارمنار است، که تواریخ یزد، محل مرقد سیّد شمس‌الدین را در آن ذکر کرده‌اند. دیوارهای گنبدخانه، و دیوارها و طاق ایوان جلوِ گنبدخانه، تزیینات گچ‌بری و نقاشی داشته‌اند، و پشت‌بغل‌های نماهای اطراف صحن با کاشی مزین بوده، که بخش‌های اندکی از آن باقی مانده است. نیز ← سید رکن‌الدین، مقبره