چریک

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی
(تغییرمسیر از Guerrilla)

چِریک (guerrilla)

چِريک‌هاي ستاد جنگ‌هاي نامنظم به رهبري مصطفي چمران

 

رزمندۀ غیررسمی، که در یک واحد غیررسمی کوچک معمولاً علیه قدرتی مستقر یا اشغالگر مبارزه می‌کند و به‌جای جنگ منظم با آرایش نظامی به کارهای خرابکاری، کمین و فعالیت‌های مشابه علیه ارتش حریف می‌پردازد. ارتش‌های مقاومت در زمان جنگ (مثلاً در جنگ ویتنام[۱]) و نیز گروه‌های آزادی‌بخش ملی و تندروهای سیاسی جنگ‌طلب در زمان صلح (مانند ببرهای تامیل[۲]) از شیوه‌های پارتیزانی استفاده می‌کنند. واژۀ گریلا (در زبان اسپانیایی به‌معنی جنگ کوچک) نخستین‌بار به مقاومت اسپانیایی‌ها و پرتغالی‌ها در برابر اشغال فرانسوی‌ها در جنگ شبه‌جزیرۀ ایبری[۳] (۱۸۰۸ـ۱۸۱۴) اطلاق شد. از شیوه‌های پارتیزانی به‌نحو وسیعی در جنگ جهانی دوم (مثلاً در یونان و کشورهای بالکان) استفاده می‌شد. فعالان سیاسی و به‌خصوص «چریک‌های شهری[۴]»، که به خشونت رومی‌آورند، از جانب کسانی که از آنان حمایت می‌کنند، «مبارزان راه آزادی[۵]» و از جانب مخالفان «تروریست[۶]» نامیده می‌شوند. تلاش دولت‌ها برای متوقف‌کردن فعالیت‌ آنان تاکنون با موفقیت‌های پراکنده توأم بوده است. شورای اروپا[۷] نیز «پیمان‌نامۀ اروپا[۸]» را به‌منظور سرکوب تروریسم برگزار کرد، که بسیاری از دولت‌های آن در زمرۀ امضاکنندگان قرار دارند. هدف مصوبۀ «پیشگیری از تروریسم[۹]»، که در ۱۹۸۴، در انگلستان به‌تصویب رسید، عمدتاً ارتش جمهوری‌خواه ایرلند بود. علی‌‌رغم این‌که بسیاری از رهبران چریک‌ها ورود به جریان‌های سیاسی را شدیداً محکوم می‌کردند، سرانجام به آن تن دادند.

 


  1. Vietnam War
  2. Tamil Tigers
  3. Iberian Peninsular War
  4. urban guerrillas
  5. freedom fighters
  6. terrorist
  7. The Council of Europe
  8. European Convention
  9. Prevention of Terrorism