وین، حلقه

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی
(تغییرمسیر از Vienna Circle)

ویِن، حَلقه (Vienna Circle)

گروه فیلسوفان و دانشمندانی که در دو دهۀ ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ برای مباحثه در وین[۱]، پایتخت اتریش، به‌طور پیوسته گرد می‌آمدند و مفهوم بحث‌انگیز فلسفۀ علمی را مطرح می‌کردند. این محفل را هانس هانِ[۲] ریاضی‌دان به‌راه انداخت و رهبری‌اش را موریتس اشلیکِ[۳] فیلسوف برعهده داشت؛ برخی از اعضای دیگر گروه عبارت بودند از: رودولف کارناپ[۴]، هربرت فایگل[۵]، فیلیپ فرانک[۶]، ویکتور کرافت[۷]، اوتو نویرات[۸]، و فریدریش وایزمن[۹]، کورت گودل[۱۰]، کارل مِنگر[۱۱]، ادگار تسیلزل[۱۲] نیز از وابستگان حلقۀ وین بودند. فعالیت‌های این حلقه تا سال ۱۹۲۹، به گردهمایی‌های خصوصی محدود می‌شد. در این نتایج، اعضا به انتشار چندین مجموعه تک‌نگاشت پرداختند و با «انجمن فلسفۀ تجربی برلین» (که هانس رایشنباخ[۱۳] و ک. گ. هِمپل[۱۴] را شامل می‌شد) در ترتیب‌دادن همایش‌های بین‌المللی و اداره و چاپ مجلۀ اِرکِنتنیس[۱۵] (دانش) همکاری کردند. عوامل و شخصیت‌های مؤثر در حلقۀ وین عبارت بودند از: ارنست ماخ[۱۶]، هانری پوانکاره[۱۷]، پیِر دوئم[۱۸]، و آلبرت اینشتین در زمینۀ علوم تجربی، و گوتلوپ فرگه[۱۹]، داوید‌ هیلبرت[۲۰]، برتراند راسل[۲۱]، و نظریه‌های آغازین لودویگ ویتگنشتاین[۲۲] در زمینۀ علوم نظری[۲۳]؛ این محفل با انواع نوکانت‌گرایی[۲۴] و انواع ایدئالیسم[۲۵] آلمانی و کاتولیکی مخالف بود. چشم‌گیرتر از همه آن‌که، این حلقه نیاز به مابعدالطبیعه (متافیزیک)[۲۶] و شناخت‌شناسی (اپیستمولوژی)[۲۷] را انکار می‌کرد.

 


  1. ↑ Vienna
  2. ↑ Hans Hahn
  3. ↑ Moritz Schlick
  4. ↑ Rudolf Carnap
  5. ↑ Herbert Feigl
  6. ↑ Phillipp Frank
  7. ↑ Viktor Kraft
  8. ↑ Otto Neurath
  9. ↑ Friedrich Weismann
  10. ↑ Kurt Gödel
  11. ↑ Karl Menger
  12. ↑ Edgar Zilsel
  13. ↑ Han Reichenbach
  14. ↑ Hempel
  15. ↑ Erkenntnis
  16. ↑ Ernst Mach
  17. ↑ Henri Poincaré
  18. ↑ Pierre Duhem
  19. ↑ Gottlob Frege
  20. ↑ David Hilbert
  21. ↑ Bertrand Russell
  22. ↑ Ludwig Wittgenstein
  23. ↑ formal sciences
  24. ↑ neo-Jabtuabusn
  25. ↑ idealism
  26. ↑ metaphysics
  27. ↑ epistemology