بلوز

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

بِلوز (blues)
نوعی از موسیقی افریقایی ـ امریکایی[۱] که در آوازهای کار[۲] و آوازهای مذهبی سیاه‌پوستان[۳]، در مناطق روستایی جنوب امریکا، در اواخر قرن ۱۹ پدید آمد. از مشخصات این موسیقی ساخت دوازده ـ میزانی، یا ‌گاهی شانزده ـ میزانی، در خط ملودی و اشعار غم‌انگیزی است که مضمون اغلب آن‌ها را اندوه و شکست عشقی تشکیل می‌دهد. در این موسیقی، گیتار، ساز اصلی است؛ هرچند که نواختن هارمونیکا[۴] (سازدهنی) و پیانو[۵] نیز در آن متداول‌اند. سبک گیتار و آواز بلوز کاملاً‌ نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری جاز[۶]، راک[۷] و موسیقی پاپ[۸] داشته است.

بلوز در دهه‌های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰. بلوز روستایی[۹] یا بلوز دلتا[۱۰] را معمولاً یک تک‌خوان با گیتار یا هارمونیکا اجرا می‌کند. خوانندگانی همچون رابرت جانسون[۱۱] و بوکا وایت[۱۲]، به این دوره تعلق داشتند. امّا نخستین نمونه‌های ضبط‌شده، بلوز کلاسیک[۱۳] خوانده می‌شود و از نمایندگانش دبلیو سی هَندی[۱۴] و بسی اسمیت[۱۵] را می‌توان نام برد که با گروه‌های کوچک، آواز می‌خواندند.

بلوز در دهه‌های ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰. بلوز شهری[۱۶] در این سال‌ها شکل گرفت و در آن از تقویت صدا به‌وسیلۀ برق استفاده می‌شود. بلوز شهری در شهرهای شمالی امریکا، عمدتاً شیکاگو، رواج یافت و معروف‌ترین آهنگ‌سازانش عبارت‌اند از هاولین وولف[۱۷]، مادی واترز[۱۸]، و جان لی هوکر[۱۹]. این شاخه از بلوز سرانجام به «ریتم اند بلوز[۲۰]» تبدیل شد.

بلوز در دهۀ ۱۹۶۰. سبک نوازندگی بی بی کینگ[۲۱] که به‌شدت تحت تأثیر جاز قرار داشت، خود الهام‌بخش بسیاری از آهنگ‌سازان بلوز انگلیسی شد که مشهورترین آنان اریک کلپتون[۲۲] است.

بلوز در دهۀ ۱۹۸۰. در این دهه «بلوز سیاه[۲۳]» متعلق به رابرت کرِی[۲۴]، با شیوۀ بلوزنوازی متأثر از موسیقی راک کسانی چون استیو ری وئن[۲۵] در تضاد قرار می‌گیرند. در تاریخ موسیقی کلاسیک غربی، آهنگ‌سازانی همچون راول[۲۶]، کوپلند[۲۷]، و مایکل تیپِت[۲۸] اصطلاح «بلوز» را بیشتر به‌معنای نوعی از خلق‌وخو یا روحیه به‌کار گرفته‌اند تا به‌معنای یک فرم مشخصِ موسیقایی.
 


  1. ↑ African American
  2. ↑ work songs
  3. ↑ Negro Spirituals
  4. ↑ harmonica
  5. ↑ piano
  6. ↑ jazz
  7. ↑ rock
  8. ↑ pop
  9. ↑ urban blues
  10. ↑ delta blues
  11. ↑ Robert Johnson
  12. ↑ Bukka White
  13. ↑ classic blues
  14. ↑ W C Handy
  15. ↑ Bessie Smith
  16. ↑ rural blues
  17. ↑ Howlin Wolf
  18. ↑ Muddy Waters
  19. ↑ John Lee Hooker
  20. ↑ rhythm and blues
  21. ↑ B B King
  22. ↑ Eric Clapton
  23. ↑ blues noir
  24. ↑ Robert Cray
  25. ↑ Stevie Ray Vaughan
  26. ↑ Ravel
  27. ↑ Copland
  28. ↑ Michael Tippett