حمام سلطان میراحمد
حمام سلطان امیراحمد
از حمامهای تاریخی شاخص کاشان است که در بافت کهن شهر، در محله سلطان امیراحمد و در مجاورت امامزادهای به همین نام قرار دارد. این بنا در سال ۱۳۵۵ش با شماره ۱۳۵۱ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است. وسعت آن حدود ۱۱۰۲ مترمربع گزارش شده است.
پیشینه حمام را به دوره سلجوقی نسبت میدهند، اما کالبد موجود، بهویژه سربینه، عمدتاً بازمانده دوره قاجار است. در برخی منابع نیز از مرمت یا بازسازی بنا پس از زلزله ۱۱۹۲ قمری یاد شده است. بنابراین، باید میان پیشینه احتمالی محل و بنای فعلی تمایز گذاشت.
ساختار فضایی حمام بر الگوی سنتی گرمابههای ایرانی استوار است و بخشهایی مانند سردر، هشتی، راهروهای ارتباطی، سربینه، میاندر، گرمخانه، خزینه و فضاهای خدماتی را در بر میگیرد. سربینه هشتضلعی، حوض مرکزی، سکوهای پیرامونی و پوشش گنبدی از شاخصترین عناصر آن بهشمار میآیند.
از نظر معماری و تزئینات، این بنا با پوششهای طاقی و گنبدی، دیوارهای قطور، نورگیرهای سقفی با شیشههای محدب، آهکبری، گچبری و کاشیکاری شناخته میشود. این ویژگیها هم در تنظیم شرایط حرارتی و هم در کیفیت فضایی حمام نقش داشتهاند.
حمام سلطان امیراحمد را باید بخشی از نظام خدماتی و اجتماعی بافت تاریخی کاشان دانست؛ بنایی که در کنار کارکرد بهداشتی، در زندگی محلهای و مناسبات روزمره شهر نیز جایگاه داشته است.