گورستان خسروشهر
گورستان خسروشهر
گورستان در استان آذربایجان شرقی، جنوبغربی شهر تبریز و در محدودۀ شهری خسروشهر. این گورستان با وسعت تقریبی ۱۰ هکتار در پهنهای نسبتاً مسطح استقرار یافته و بهسبب قدمت تاریخی، بافت آیینی و نشانههای فرهنگی، جایگاهی فراتر از یک محل دفن معمولی یافته است. وجود سنگقبرهای قدیمی با تاریخهای متعدد، حکاکیهای سنتی و کتیبههای خطیِ باارزش، این مکان را به محلی قابل بررسی برای پژوهشگران تاریخ اجتماعی و مطالعات مردمشناختی تبدیل کرده است. در این گورستان عده زیادى از اهل علم و عرفان به خاک سپرده شدهاند. صاحب روضات الجنان مىنویسد: «بابا محمد گازر، شیخ یعقوب رومى (متوفى در 912 ق) و درویش جلالالدین اخى، در این گورستان دفن گردیدهاند.»
اکنون هیچیک از آن چهار قبر مشخص نیست، اما تعداد زیادى از قبور کهن بهجا مانده که پارهاى کتیبه و ماده تاریخ دارد و عدهاى، یا نوشته و تاریخ ندارد و یا نوشته آنها به کلّى از بین رفته است.
در بین قبور کهن، قبر ابوعلى حمزة بن عبدالعزیز از همه مشخصتر است . این قبر نزدیک دیوار غربى گورستان واقع شده، دو سنگ نبشته دارد: یکى کهن و دیگرى تازه . سنگنبشته کهن بر بالاسر قبر نصب گردیده و خط آن، نستعلیق ناپختهاى است، بدین مضمون: «هو الله الباقى، کلّ من علیها فان، هذا قبر العالم العابد الزّاهد.. ابوعلى بن... عبدالعزیز شیخ سلّار...». و سنگنبشته تازه بر روى قبر نهاده شده و خط نستعلیق برجستهاى دارد.
از منظر تمدنی، این گورستان بخشی از هویت تاریخی خسروشهر به شمار میرود. خسروشهر که در گذشته با نام «خسروشاد» نیز شناخته میشد به دلیل قرار گرفتن در مسیر راههای تجاری، محل سکونت خانوادههایی با پیشهها و جایگاههای اجتماعی گوناگون بود.