راسته بازار
راسته بازار
راسته بازار در استان آذربایجان شرقی در شهر تبریز واقع شده. یکی از شاخصترین نمونههای معماری و شهرسازی سنتی ایران است که در طول چندین قرن، مرکز اصلی تجارت، ارتباطات اجتماعی و فعالیتهای اقتصادی شمالغرب ایران به شمار میآمده است. این بازار حدود ۳ سده پیش و پس از وقوع زمین لرزه تاریخی تبریز در سال ۱۱۹۳ قمری توسط نجفقلی خان دنبلی حاکم وقت تبریز بازسازی شده است. در واقع قدمت بازار کنونی تبریز به عصر قاجار برمیگردد. در سال ۱۳۵۴ش در فهرست آثار ملی به ثبت رسید.
بازاری که امروزه به عنوان بزرگترین بازار سرپوشیده جهان شناخته میشود و در فهرست میراث جهانی یونسکو نیز به ثبت رسیده است. اهمیت راسته بازار تبریز تنها به جنبه اقتصادی محدود نمیشود، بلکه این فضا بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی شهر تبریز را تشکیل میدهد و نقش مهمی در سازماندهی بافت شهری ایفا کرده است. بازار تبریز به دلیل اقلیم سرد و گستردگی تجارت دارای بافت متراکم، فشرده و پوشیده است. اکثر فضاهای کالبدی بازار دو طبقه و گاهی سه طبقه است. ارتفاع سقف راستهها کم (حداکثر ٦ متر) و عرض راستهها بین ٤ تا ٥ متر است. بطور کلی سقف راستهها در مقایسه با سقف بازارهای نواحی مرکزی و گرمسیری کوتاهتر است و روزنههای سقفی کوچک، تامین نور و تهویه را در فضای بازار میسر میسازد. مسقف بودن راستههای طولانی بازار تبریز با پیچ و خم خود و ترکیب فضای منحصربفرد، نوعی اعتدال حرارتی را موجب شده است. این بازار با محاسبه حریم، یک کیلومتر مربع وسعت دارد بازار تبریز شامل ۲۰ راسته بازار، ۳۵ سراء ۲۵ تیمچه، ۱۱ دالان، ۱۲ مدرسه، ۳0 مسجد و در حدود ۵۵۰۰ باب مغازه و حجره و فروشگاه را شامل می شود و ۴۰ صنف را در بر میگیرد.