نمایش مبدأ برای پل های خشتی نیاکو

پل‌های خشتی نیاکو (Niaku's brick bridges)

دو اثر تاریخی مربوط به دورۀ صفویه، در استان گیلان، شهرستان آستانه اشرفیه، بخش مرکزی، دهستان کیسم، روستای نیاکو. در دورۀ صفویه، در نزدیکی جادۀ لاهیجان به آستانه اشرفیه، بر روی دو سرشاخۀ فرعی سفیدرود ساخته شده‌اند. پل خشتی بزرگ نیاکو، در سال ۱۳۵۵ش و پل دوم که به «کوچیک پورد» معروف است، سال ۱۳۸۲ش در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. پل خشتی بزرگ در بخش مسکونی و نزدیک به مسجد روستا قرار گرفته و هنوز هم مورد استفاده اهالی است و خودروها نیز از همین پل برای رفتن به آن سوی رود استفاده می‌کنند؛ ولی پل کوچک‌تر، در محدودۀ مزارع برنج قرار دارد و بیشتر مورد استفادۀ کشاورزان است. این دو پل حدود 300متر از هم فاصله دارند و مصالح به کار رفته در آنها آجر، سنگ و ملات ساروج است.

مشخصات پل بزرگ‌تر: این پل به طول 50 و پهنای 5.8متر است و دو چشمۀ بزرگ و دو چشمۀ کوچک در کنار چشمه‌های بزرگ دارد. معبر سنگفرش روی پل 4.70متر پهنا دارد و در دو طرف آن جان‌پناهی از آجرهایی به پهنای ۳۷سانتیمتر ساخته شده است. پهنای هر یک از دهانه‌های بزرگ ۲۳۰سانتیمتر و بلندی آنها از وسط هلال شکستۀ طاق تا کف زمین ۱۴۰سانتیمتر است. آجرهایی که برای ساختن این دو دهانه به کار رفته به ابعاد ۱۷ و قطر 4سانتیمتر است. در طرفین این دو دهانه، دو طاق دیگر است که استحکام این دو دهانه را بیشتر می‌کند. بلندی کف پل تا سطح آب ۶متر است. آجرهای دیگری به ابعاد ۲۰ و قطر 5سانتیمتر نیز در ساختمان این پل به کار رفته است. دو دهانۀ کوچک به دلیل لایروبی نشدن رودخانه در دهه‌های اخیر مسدود شده است.

مشخصات کوچیک‌پورد: پل خشتی کوچک، یک دهنه و ارتفاع کمی دارد و برخلاف پل بزرگ، طاق قوسی بلندی ندارد که راه سنگفرش را دارای شیب تند کند. طول این پل 13 و عرض آن 3.5متر است و دارای یک دهانه با قوس جناغی است. جهت پل شرقی - غربی، و بستر ظاهری رودخانه حدود ۱۷متر است.
----
[[رده:معماری]]
[[رده:ابنیه سنتی ایران]]