سد بیدواز

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

سد بیدواز

سد مخزنی خاکی سنگریزه‌‌ای با هستۀ رسی بر روی رودخانۀ بیدواز در استان خراسان شمالی، شهرستان اسفراین و در فاصلۀ 20کیلومتری شمال شرقی شهر اسفراین. طول و عرض تاج سد به ترتیب 104 و 11متر، ارتفاع آن از پی 80متر و ظرفیت آبی مخزن سد (دریاچۀ پشت سد) 53میلیون مترمکعب است. این سد به منظور تأمین آب مصرفی بیش از 6هزار هکتار از زمین‌های کشاورزی شهرستان اسفراین، 10میلیون مترمکعب آب برای مصارف آشامیدنی و صنعتی شهر اسفراین و همچنین برای مهار آب و کنترل سیلاب‌ها احداث شده است. عملیات ساخت سد بیدوار در سال 1378 آغاز شد و در 1383ش افتتاح گردید. رودخانۀ بیدواز بزرگ‌ترین رودخانۀ دائمی اسفراین به طول ۵/۴۲کیلومتر است که از کوه‌های آلاداغ و شاه جهان سرچشمه گرفته و پس از طی مسافتی حدود ۲۰کیلومتر به دشت وارد شده و از وسط شهر اسفراین می‌گذرد. در مسیر رودخانه چشمه‌ها و رودخانه‌های دیگری نیزبه آن می‌پیوندد. مسیر رودخانه بیدواز تا رسیدن به شهر اسفراین کوهستانی است و پس از عبور از میان شهر اسفراین به طرف غرب و جنوب غربی کشیده شده و وارد دشت پایین‌دست اسفراین می‌شود.

دریاچۀ پشت سد زیستگاه چندین گونۀ آبزی و همچنین چند نوع پرندۀ مهاجر و بومی چون اردک سرسیاه، اردک نوک‌پهن و باکلان کوچک است. این دریاچه از تفرجگاه‌های اطراف شهر اسفراین و مورد توجه گردشگران است. سد بیدواز پس از سدهای شیرین‌دره و بارزو بزرگ‌ترین سد خراسان شمالی به حساب می‌آید.