جزیره اسلامی
جزیره اسلامی (شاهی)
(یا: شاهی) جزیرهای مهم و تاریخی در حاشیۀ شرقی دریاچۀ ارومیه. این جزیره از نظر اداری ـ سیاسی به دهستان جزیره از بخش ایلخچی شهرستان اسکو (در استان آذربایجان شرقی) تعلق دارد و تنها جزیرۀ مسکونی، و بزرگترین جزیرۀ دریاچۀ ارومیه است.
در گذشته، زمانی که سطح آب دریاچۀ ارومیه بالاتر بود، این منطقه بهصورت یک جزیرۀ واقعی در میان آب قرار داشت؛ اما با کاهش شدید سطح آب دریاچه در دهههای اخیر، بخشهای خشکی اطراف آن گسترش یافته و عملاً ارتباط زمینی با ساحل برقرار شده است. با وجود این تغییرات، همچنان در متون جغرافیایی و تاریخی از آن با عنوان «جزیرۀ اسلامی» یاد میشود.
موقعیت آن در میانۀ یکی از بزرگترین دریاچههای شور خاورمیانه باعث شده است که در گذشته زیستگاهی مناسب برای گونههای مختلف جانوری و گیاهی باشد. ارتفاع بخشهای مرکزی جزیره نسبت به سطح دریاچه بیشتر است و همین امر سبب شکلگیری تپهها و پستیوبلندیهای طبیعی در آن شده است.
از دیدگاه تاریخی نیز این منطقه اهمیت خاصی داشته است. نام «شاهی» در دورههای گذشته بهویژه در دوران قاجار و پهلوی در منابع رسمی و نقشهها دیده میشود. پس از انقلاب اسلامی ایران، نام آن به «جزیرۀ اسلامی» تغییر یافت. برخی منابع تاریخی اشاره میکنند که این جزیره به دلیل موقعیت امن و دور از دسترس خود، در دورههایی محل شکار و استراحت پادشاهان و حکمرانان بوده است. همچنین در دورۀ پهلوی بخشی از آن بهعنوان منطقۀ حفاظتشده و شکارگاه سلطنتی مورد استفاده قرار میگرفت.