قنات بلده فردوس

قنات بلده فردوس (Qanats of Baladeh Ferdows)

مجموعۀ چندین رشته قنات در استان خراسان رضوی، بخش مرکزی شهرستان فردوس، 22کیلومتری شمال شرق شهر فردوس. از جمله قنات‌های باقی‌مانده از دورۀ ساسانی است که به‌همراه ۱۰ قنات ایرانی دیگر در سال 2016م (1395ش) در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت جهانی رسیده‌اند. همچنین این سازۀ آبی در سال 1394ش در فهرست آثار ملی ایران نیز به ثبت رسیده است. بر اساس برخی منابع و پژوهش‌های تاریخی سفال‌هایی در اطراف قنات بلده وجود دارند که نشان می‌دهد این قنات ۵۰۰ سال پس از قنات قصبه گناباد احداث شده. بر این اساس قدمت ساخت قنات بلده را به ابتدای حکومت اشکانیان نیز می‌توان نسبت داد. در گذشته دارای ۲۷ رشته و چهار چشمه بود که امروز تنها ۱۶ رشته از آن فعال است؛ از این ۱۶ رشته، ۱۲ رشته اصلی و چهار رشته فرعی محسوب می‌شوند. این قنات که 16 مادرچاه و چهار دهانه (مظهر)  دارد نه‌ تنها آب مورد نیاز زمین‌های کشاورزی اطراف شهر فردوس را به‌راحتی تامین می‌کند، بلکه پس از طی حدود ۴۰کیلومتر، به ۲,۳۸۲ هکتار زمین دیگر نیز آب‌ می‌رساند. سیستم مدیریت و انتقال آب بلده از دورۀ صفویه همچنان دست نخورده مانده است. آب قنات بلده فردوس به یک شاه‌جوی  به طول تقریبی ۳۵ کیلومتر می‌ریزد و سپس به دو نهر کوچک‌تر تقسیم می‌شود. این قنات سهم زیادی در آبرسانی به باغ‌ها و زمین‌های کشاورزی روستاهای باغستان علیا و سلفی و شهر اسلامیه دارد.