رباط جهان آباد

رباط جهان‌آباد (Jahanabad Caravanserai)

(یا: رباط سپنج، رباط سونج، کاروانسرای جهان‌آباد، کاروانسرای سپنج) آثار کاروانسرایی مربوط به دورۀ ایلخانان یا پیش از آن در روستایِ جهان‌آبادِ دهستان کلاته‌های شرقی، بخش مرکزی شهرستان میامی، استان سمنان. از جمله منزلگاه‌های تاریخی مهم بر سر راه جاجرم به غرب خراسان (و در حوزۀ جغرافیایی قومس دورۀ اسلامی) بوده که در منابع تاریخی، از سدۀ 7ق به بعد، به آن اشاره یا پرداخته شده است. رباط سپنج تا دوران صفوی، موقعیت جغرافیایی ممتازی داشته و از رونق برخوردار بوده است؛ ولی به‌تدریج استفاده از آن کاهش یافته، بخش‌های زیادی از آن تخریب شده و از اصالت اولیه فاصله گرفته است. ظاهراً از دوران صفوی به بعد و با کاهش استفاده از جادۀ عبوری خراسان بزرگ، در حد فاصل بسطام به جاجرم، و انتقال آن به جادۀ جنوبی، در حاشیۀ کویر مرکزی، مسیر قدیمی و نتیجتاً کاروانسرای مورد بحث متروک می‌شود. این اثر تاریخی در ۱۶ مهر ۱۳۷۹ش در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.