رباط قره بیل
رباط قرهبیل (Qarah Bil Caravanserai)
(یا: کاروانسرای قرهبیل) کاروانسرایی تاریخی مربوط به سدههای 4 و 5ق در روستایی به همین نام در دهستان گلستان، بخش مرکزی شهرستان گرمه، استان خراسان شمالی. از جمله کاروانسراهای مهم جاجرم قدیم است که به احتمال زیاد بنای اولیۀ آن به سدههای 4 و 5ق میرسد و همزمان با نوسازی شاهراه کهن گرگان – نیشابور در دورۀ تیموریان، به همراه شمار دیگری از کاروانسراها به دستور امیرعلیشیر نوایی مرمت و نوسازی شده است. این اثر تاریخی که در 50کیلومتری شمال شهر گرمه و در نزدیکی جادۀ بجنورد – گرگان (بخشی از جادۀ شمالی مشهد – تهران) قرار دارد، سال 1380ش در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. رباط قرهبیل در سالهای گذشته مرمت شده است.
مشخصات معماری بنا
رباط قرهبیل دارای پلانی چهارگوش با دو صحن (حیاط) کوچک و بزرگ است. حیاط مرکزی با طاقهای گنبدیشکل و ستونهای بلند آراسته شده. دورتادور حیاط کوچک، اتاق (حجره)هایی با اندازههای گوناگون به طور پی در پی ساخته شده که حفاظ بام آنها هلالی است و پایین بام با گچبریهای زیبایی زینت داده شده است. اطراف عمارت شاهنشین با یک جدارۀ سنگی که همۀ ضلعهای آن برجهای دیدهبانی دارد، محاصره شده است. این کاروانسرا از خشت، ساروج، آهک، گچ و سنگ ساخته شده است.