گلوگاه، شهرستان

گلوگاه، شهرستان (County) Galugah

شرقی‌ترین شهرستان استان مازندران، به مرکزیت اداری شهر گلوگاه. شهر گلوگاه در مجاورت دو شهر تاریخی کلباد، موسوم به لمراسک و نامیه، تأسیس شده است. پیشینۀ قابل ذکر این دو شهر به سده‌های اولیۀ اسلامی تا دورۀ قاجار می‌رسد. در دوران حکومت آقامحمدخان قاجار، در سال ۱۱۹۵ق، به منظور حفاظت از این منطقه، شماری از ساکنان قراباغ قفقاز به اینجا منتقل شدند. گلوگاه از گذشته مرز و نقطۀ اتصال طبرستان و استرآباد/گرگان بوده و بخشی از بهشهر به شمار می‌رفته است. نام گلوگاه در منابع متأخر به دهی اشاره دارد که در اولین تقسیمات کشوری معاصر ایران، مرکز یکی از دهستان‌هایِ بخش بهشهرِ شهرستان ساری بوده است. در ۱۳۳۳ش، که بهشهر به شهرستان ارتقاء یافت، گلوگاه به عنوان مرکز دهستان معرفی شد. شهرداری گلوگاه در سال 1335ش تأسیس و در ۲۲ تیرماه 1336ش، رسماً به عنوان یک شهر اعلام شد. بخش گلوگاه در تابستان 1384ش براساس مصوبۀ هیأت دولت ضمن تغییر و تحولاتی در شهرستان بهشهر از آن جدا شده و به شهرستان گلوگاه ارتقاء یافت.