دربندی، آقا بن عابد

دَربَندی، آقا بن عابد ( ـ تهران ۱۲۸۵‌ق)

(یا: فاضل دربندی؛ قمری دربندی) فقیه متکلم، مورخ واقعۀ عاشورا و مقتل‌نویس داغستانی. در جوانی به عتبات رفت و از مجلس درس شیخ علی کاشف‌الغطاء و شریف‌العلمای مازندرانی بهره برد. در فقه، اصول، حکمت، رجال و حدیث استاد بود. روضه‌خوانی شهدای کربلا را دلسوزانه برپا می‌کرد و در عاشورا بر سرش قمه می‌زد؛ پس از آن رسم قمه‌زنی رواج یافت. از آثارش: اکسیرالعبادات فی اسرارالشهادات (تبریز، ۱۲۹۴ق)؛ چاپ دیوان کامل قمری دربندی (باکو، ۱۲۸۵ق)؛ خزائن‌الاحکام؛ سعادت ناصریه؛ رساله‌ای در اکسیر.