مدرسه تومانیان
مدرسۀ تومانیان
مدرسه در استان آذربایجان شرقی در شهر تبریز در خیابان شریعتی جنوبی و کوچه بارون آواک واقع شده. یکی از بناهای تاریخی و فرهنگی مهم این شهر است که به جامعه ارامنه تعلق داشته و از یادگارهای ارزشمند آموزشی دوره قاجار به شمار میرود. بنای مدرسه در سال ۱۸۹۵م به همت خانواده ارمنی تومانیان ساخته شد و بنا بر روایتهای تاریخی، هزینه احداث آن از محل جهیزیه تامارا، دختر این خانواده، تأمین گردید که نشاندهنده نقش پررنگ سنت نیکوکاری در میان ارامنه تبریز است. این ساختمان آجری در سه طبقه شامل زیرزمین، همکف و طبقه اول ساخته شده و با وجود سادگی در تزئینات، از استحکام و تناسب معماری دوره خود برخوردار است. پنجرههای قوسدار که در قسمت فوقانی آنها به صورت هلالی ساخته شده است زیبائی خاصی به بنا بخشیده است. از ویژگیهای بنا میتوان به استحکام آن اشاره کرد که طی سالیان دراز این بنا همچنان پا بر جا بوده است و تنها نیاز به نمگیری در قسمت سقف پیدا کرده است. در سردر برخی ورودیهای مدرسه لوحهای سنگی به زبان ارمنی دیده میشود.
مدرسه تومانیان در فهرست آثار ملی ایران با شماره ثبت ۲۵۱۹ به ثبت رسیده و به عنوان بخشی از میراث فرهنگی شهر تبریز تحت حفاظت قرار دارد. این مجموعه در گذشته نقش مهمی در آموزش نسلهای مختلف ارامنه ایفا میکرد و علاوه بر آموزش علوم متداول، در حفظ زبان، فرهنگ و هویت قومی جامعه ارمنی سهم بسزایی داشت.