حمام فاروج
حمام فاروج (Farouj Bath)
حمام عمومی مربوط به اواخر دورۀ قاجار در استان خراسان شمالی، جنوب شرقی شهر فاروج. گفته میشود معماران آن یزدیهایی بودند که در فاروج سکونت داشتهاند. در بین مردم محلی به حمام اسماعیلزاده که نام بانی حمام است نیز معروف است. آب حمام از قنات جعفرآباد و سوخت گلخن آن ابتدا از چوب و در سالهای پایانی فعالیت از روغن سیاه تأمین میشده است. حمام قاجاری از نوع خزینهای بوده که در دورۀ معاصر بخشی دیگری که دارای اتاقکهای حمام انفرادی و دوش حمام بوده به آن اضافه شده است. در سال 1340ش هنگام تعمیر حمام نمای دیوارهای آن با نقوش هندسی تزئین گردیده است. این بنای تاریخی در سال 1388ش در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و پس از مرمت، از سال 1390ش به موزۀ تاریخ شهر فاروج تبدیل شده است.
مشخصات بنا
مساحت حمام 360مترمربع و مصالح به کار رفته در آن شامل لاشهسنگ، آجر، ملات ساروج است که پس از اضافه شدن بخش جدید سیماناندود شده است. حمام دو در ورودی دارد: یک در از خانۀ حمامی (سرایدار) که برای افراد خاص بوده و در اصلی که برای عموم بوده و از داخل کوچه به حمام راه پیدا میکرده است. قسمت قدیمی حمام به طور کلی شامل سه بخش است؛ بخش سربنیه: این بخش به وسیلۀ دو پله از ورودی حمام آغاز میشود و پس از آن به هشتی و سرانجام به سربنیه یا همان رختکن میرسد؛ بخش گرمخانه که دارای سقف گنبدی بلند و نورگیرهایی بر روی سقف است؛ آتشخانه (گلخن). کنار ورودی حمام غرفهای برای مدیر آن (حمامی) و دورتادور رختکن سکوهایی برای نشستن تعبیه شده است.