آرامگاه عون و زید
آرامگاه عون و زید
بقعۀ منسوب به عون بن علی در بلندای رشتهکوه عینالی، در استان آذربایجان شرقی در شمال تبریز واقع شده و از گذشته تاکنون یکی از شاخصترین نقاط مرتفع اطراف شهر بوده است. این بقعه در موقعیتی بنا شده که از دوردست دیده میشود و حضور آن بر فراز کوه، ترکیبی از تقدس، تاریخ و طبیعت را برای ساکنان شهر تداعی میکند.
ساختار معماری بقعه بهروشنی نشان از سبک ایلخانی دارد؛ سبکی که بر استحکام، هندسۀ ساده و استفاده از مصالح محلی استوار است. بنا در مجموع از سه اتاق یک مقبره مسجد گونه، یک ایوان، دو میل مناره توپر و پنج ستون سنگی بزرگ تشکیل شده است. که البته با زلزله سال 1193 تبریز، تخریب شد و در اواسط دوره قاجاریه مرمت گردید و به صورت بنای فعلی که شامل 9 اتاق و 6 گنبد، هشتی و ایوان است در آمد. در گذشته ستونهای داخلی بنا چوبی بودهاند، اما در مرمتهای جدید بهدلیل فرسایش چوب در برابر رطوبت و بادهای ارتفاعات عینالی، ستونهای سنگی جایگزین آنها شده است. این ستونها همراه با منارههای توپر و گنبدهای کمارتفاع، ترکیبی هماهنگ و چشمنواز از معماری سنتی منطقه ایجاد میکنند.
مصالح اصلی بهکاررفته در ساخت این بقعه عمدتاً سنگ کوه سرخاب است؛ سنگی بومی و مقاوم که در بسیاری از بناهای تاریخی تبریز نیز دیده میشود. در بخشهایی محدود، بهویژه در طاقها و پشتبام، از آجر برای تکمیل سازه استفاده شده است. بهرهگیری از این مصالح بومی، علاوهبر استحکام، باعث شده بنا در هماهنگی کامل با رنگ و بافت کوهستان اطراف خود قرار گیرد.