مهدی شهر
مهدیشهر
(یا: سنگسر) شهری در استان مهدیشهر، مرکز اداری شهرستان مهدیشهر. با ارتفاع ۱,۵۸۰متر، در منطقهای کوهپایهای، در ۱۶کیلومتری شمال غربی سمنان، سر راه سمنان به شهمیرزاد قرار دارد. اقلیم این شهر معتدل مایل به سرد و خشک و جمعیت آن 24,458نفر است (1395ش). ساکنان آن عمدتاً به دامداری مشغولند. مهدیشهر شهرک صنعتی دارد.
تاریخنویسان عربزبان بعد از اسلام سنگسر را در کتابهای خود رأسالکلب ثبت کردهاند و این ترکیب، ترجمۀ غلطی از نام سگسر است که در کتابهای آنان راه یافته. سنگسر از اواخر دورۀ پادشاهی ساسانی تا دهههای آغازین سدۀ 3ق جزو قلمرو یکی از خاندانهای اسپهبدان طبرستان، موسم به قارنوندان (کارنوندان) بود. در سدههای 5 و 6ق با احداث قلعههای مستحکم که همۀ آنها بر روی کوههای بلند و غیرقابل تسخیر بنا شدهاند، در جریان فعالیتها و مبارزات اسماعیلیه جایگاه مهمی داشت. در جنگ شاه طهماسب اول با سلطان سلیمان قانونی تعداد کمی از سربازان سنگسری (حدود ۲۰۰ نفر) جلوی ارتش عظیم عثمانی را سد کردند و همگی کشته شدند تا سپاه ایران بتواند فرصت عقبنشینی و تجدید قوا را پیدا کرده و از نابودی کامل نجات یابد. در نبرد مهماندوست، سنگسریها جزو سربازان نادرشاه بودند و رشادت زیادی از خود نشان دادند. شماری از دلاوران و جنگجویان سنگسری در بیشتر جنگهای مهم دورۀ فتحعلی شاه حضور داشته و پیروزیهای نمایانی به دست آوردند. در رویداد جدایی افغانستان، سردار ذوالفقار خان سنگسری فرماندهی سپاه ایران را به عهده داشت و دو بار افغانها را شکست داد. مرکز شهرستان کنونی مهدیشهر، در سال 1314ش دارای شهرداری شد. ناحیهٔ سنگسر تا قبل از شهریور ۱۳۲۰ش دارای فرمانداری نظامی بود که دودانگه و چهاردانگه و نقاط دیگری از شهرستان ساری جزء آن بوده است. در جلد سوم فرهنگ جغرافیایی ایران که در سال ۱۳۲8ش چاپ شده، سنگسر به عنوان یکی از بخشهای شهرستان سمنان آمده است. در این دوره و تا پیش از سال 1340ش که سمنان به فرمانداری کل ارتقاء یافت، شهمیرزاد جزئی از استان دوم (استان مازندران) بود. در دهههای 1330 و 1340ش با رونق گرفتن مدرنیته و نتیجتاً گسترش شهرهای بزرگ، مردم منطقۀ سنگسر نیز چون بسیاری مناطق دیگر رو به مهاجرت آوردند؛ تا اینکه از میانۀ دهۀ 1350ش با راهاندازی چند کارخانه توسط هژبر یزدانی وضعیت روند رشد منفی جمعیتی آن معکوس شد. این وضعیت از اوایل دهۀ 1380ش و با آغاز ریاست جمهوری محمود احمدینژاد که به احداث شهرکهای صنعتی در این منطقه همت گمارد، ادامه یافته است. بنا به مصوبهٔ شورای انقلاب اسلامی مورخ ۱۳۵۸/۱۱/۱۷ش نام سنگسر به مهدیشهر تغییر پیدا کرد.
براساس مصوبۀ وزرای عضو کمیسیون سیاسی - دفاعی هیأت دولت در تاریخ 1386/07/29ش، ضمن تغییر و تحولاتی در شهرستان سمنان و انتزاع بخش مهدیشهر از آن، شهرستان مهدیشهر ایجاد شد.