ارسک، شهر
ارسک، شهر Eresk, city
واقع در مناطق شمال غربی خراسان جنوبی، شهرستان بشرویه، و مرکز اداری بخش ارسک. با ارتفاع حدود 1140متر از سطح دریا در دشتی نیمهبیابانی، و در فاصلۀ 590کیلومتری شرق جنوبی تهران، 195کیلومتری شمال غربی بیرجند، 18کیلومتری جنوب غربی بشرویه، بر سر راه بشرویه به دیهوک واقع شده است. از لحاظ اقلیمی جزو مناطق گرم و خشک بیابانیست و آب آن از طریق قنات تأمین میشود. رشتهکوه شتری در غرب این شهر را از شهرستان طبس جدا کرده است. در سرشماری سراسری سال 1395ش، جمعیت آن 2955نفر بوده است. مردم ارسک به زبان فارسی گویش خراسانی سخن میگویند و در مشاغل کشاورزی و دامداری فعالیت دارند. زعفران، بادام، انجیر، انار، زردآلو، پسته، غلات و حبوبات، قالی، کرباس و شال تولیدات و محصولات مردم این شهر است.
وجه تسمیه و پیشینه
واژهٔ ارسک، در لغت به معنی مکانی است که در میان دو رود قرار گرفته. دلیل این نامگذاری این بوده که ارسک تا پیش از گسترش، در میان دو رود فصلی «کال آخوند» و «کال قلآباد» قرار داشته است. بخش ارسک در آبان ۱۳۸۷ و پس از ارتقای بخش بشرویه به شهرستان و جدا شدن آن از شهرستان فردوس، از ترکیب دهستانهای ارسک و رقه تشکیل شد. وزیران عضو کمیسیون سیاسی و دفاعی دولت در جلسۀ مورخ 2 تیر 1389ش تصویب کردند که روستای ارسک مرکز بخش ارسک از توابع شهرستان بشرویه در استان خراسان جنوبی به شهر تبدیل و به عنوان شهر ارسک شناخته شود. شهر ارسک دارای بافت سنتی با خانههای کاهگلی و بادگیرهای کوچک است. مسجد جامع ارسک مربوط به دورۀ صفویه در سال 1384ش و همچنین خانه تاریخی ملایی مربوط به همان دوره در سال 1395ش در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیدهاند. علاوه بر این، بازسازی و مرمت قلعه، قنات، آبانبار، بازار و برخی بناهای تاریخی دیگر این شهر که قدمتی گاه چندصدساله دارند، مورد نظر مدیران و مسئولین محلی است.