توده نفوذی

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

تودۀ نُفوذی (intrusion)
(یا: درون اوژن) توده‌ای از سنگ‌های آذرین[۱] که براثر تزریق[۲] سنگ‌های مذاب یا ماگما[۳] درونِ شکستگی‌های موجود در زیر سطح زمین پدید آمده‌اند. این توده‌ها با تودۀ سنگ‌های آتشفشانی[۴] که از سطح به بیرون پرتاب شده‌اند، متفاوت‌اند. عوارضِ تودۀ نفوذی عبارت‌اند از ساختارهای استوانه‌ای عمودی‌ شامل خُرد ژرف‌سنگ[۵]ها، تنوره[۶]ها، و گلویی[۷]ها؛ و ساختارهای ورقه‌ای شامل دایک‌[۸]ها، سیل[۹]ها، و گنبدسنگ[۱۰]ها. دایک‌ها درون چینه‌ها و سیل‌ها بین لایه‌ها را پر می‌کنند. گنبدسنگ‌ها نیز براثر تزریق مواد مذاب موجب تورم سنگ‌های بالایی می‌شوند و بالا می‌آیند. ساختار دیگر، اتاقکی[۱۱] از ماگمای منجمد با ‌نام ژرف‌سنگ[۱۲] است که حجم عظیمی از سنگ را شامل می‌شود.



  1. ↑ igneous rock
  2. ↑ injection
  3. ↑ magma
  4. ↑ volcanic rock
  5. ↑ stock
  6. ↑ pipe
  7. ↑ neck
  8. ↑ dyke
  9. ↑ sill
  10. ↑ laccolith
  11. ↑ chamber
  12. ↑ batholith