تپه باستانی قلعه جوق

تپۀ باستانی قلعه جوق

تپه در استان آذربایجان شرقی، در فاصله 15/2 کیلومتری شمال‌ سراب‌ در کنار جادۀ سراب‌ - رازلیق‌ واقع شده. این‌ تپۀ بزرگ‌ ارتفاعی 30متری و مساحت‌ تقریبی 20 هزار مترمربعی دارد که‌ مورد استفاده‌ و خاک‌برداری زارعین‌ دهکده‌ قلعه‌ جوق ‌قرار گرفته‌ و بیش‌ از نصف‌ آن‌ غارت‌ شده‌ است‌. در نتیجه‌ خاک‌برداری برش‌های مختلفی به‌ وجود آمده‌ که‌ در بعضی جاها دیواره‌های بلندی با ارتفاع‌ نزدیک‌ 5متر دیده‌ می‌شود که‌ از خشت‌های بزرگی که‌ در بناهای مادی وجود دارد ساخته‌ شده‌ است. با توجه به وجود سنگ نبشته رازلیق در 10کیلومتری این تپه، اهمیت تاریخی این تپه و ارزش نظامی آن در دوران اورارتویی مشخص می‌شود. تپه در منطقه‌ای حاصل‌خیز و نزدیک به منابع آب شکل گرفته و به‌احتمال زیاد به همین دلیل به‌صورت پیوسته در دوره‌های مختلف مورد سکونت بوده است. لایه‌های معماری به‌دست‌آمده از کاوش‌ها نشان می‌دهد که ساکنان قلعه‌جوق از شیوه‌های ساخت‌وساز خشتی و چینه‌ای بهره می‌برده‌اند. در این تپه انواع سفال از دوران ما قبل تاریخ و هزاره دوم قبل از میلاد و دوران پارت‌ها تا قرون اولیه‌ اسلامی و سفال‌هایی مرصع در انواع مختلف به حد وفور پیدا شده است. سفال‌ها معمولاً با خمیرۀ نخودی یا قرمز، لعاب‌های ابتدایی و نقوش هندسی یا ساده ساخته شده‌اند و از نظر گونه‌شناسی، ارتباط فرهنگی و تجاری تپه را با محوطه‌های پیشاتاریخی هم‌جوار تأیید می‌کنند. وجود این نوع سفال‌ها به پژوهشگران کمک کرده تا دوره‌های زمانی استقرار در قلعه‌جوق را با دقت نسبتاً خوبی تعیین کنند.