عبدالسلام، محمد (۱۹۲۶ـ۱۹۹۶)

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

عَبدُالسَّلام، محمّد (۱۹۲۶ـ۱۹۹۶)

عَبدُالسَّلام، محمّد
محمّد عَبدُالسَّلام
زادروز ۱۹۲۶م
درگذشت ۱۹۹۶م
ملیت پاکستانی
تحصیلات و محل تحصیل دانشگاه کیمبریج در انگلستان
شغل و تخصص اصلی فیزیک‌دان
سمت مقام استادی در 1957در کالج سلطنتی دانشگاه لندن، مشاور علمی اول رئیس‌جمهوری پاکستان از 1961 تا 1974
گروه مقاله فیزیک و مکانیک
جوایز و افتخارات جایزۀ نوبل فیزیک (1979)

فیزیک‌دان پاکستانی. به‌سبب نظریۀ پیوند بین نیروهای الکترومغناطیسی[۱] و هسته‌ای ضعیف[۲]، به جایزۀ نوبل فیزیک ۱۹۷۹ دست‌یافت. او اولین پاکستانی بود که جایزۀ نوبل گرفت. این جایزه مشترکاً به او و فیزیک‌دان‌های امریکایی، شلدون گلاشو[۳] و استیون واینبرگ[۴]، اعطا شد. نیروی هسته‌ای ضعیف همان نیرویی است که نوترون[۵] را در جریان واپاشی پرتوزا[۶] تبدیل به پروتون[۷]، الکترون، و نوترینو[۸] می‌کند. در ۱۹۶۷، عبدالسلام و واینبرگ براساس تحقیقات گلاشو مستقل از‌هم به نظریۀ واحدی دست‌یافتند. عبدالسلام در جهنگ[۹] (جنگ) فیصل‌آباد[۱۰]، که در آن‌زمان بخشی از هند بریتانیایی[۱۱] بود، زاده شد. پیش از آن‌که به دانشگاه کیمبریج در انگلستان برود، در کالج دولتی لاهور[۱۲] درس خواند. در ۱۹۵۷، در کالج سلطنتی[۱۳] دانشگاه لندن به مقام استادی رسید و از ۱۹۶۱ تا ۱۹۷۴، مشاور علمی اول رئیس‌جمهوری پاکستان بود. در بنیان‌گذاری مرکز بین‌المللی فیزیک نظری[۱۴] در تریست[۱۵] ایتالیا، که به‌منظور ایجاد تحرک در علوم و فناوری کشورهای در حال توسعه تشکیل شد، نقشی اساسی برعهده داشت. نظریۀ عبدالسلام در واقع وجود دو ذرۀ جدید ْW و ْB را مطرح می‌کند که از ترکیب آن‌ها به‌شیوه‌های گوناگون، ذره‌های فوتون یا ْZ تولید می‌شود. در ۱۹۷۳، این امر در سرن[۱۶]، آزمایشگاه فیزیک ذرات اروپا[۱۷]، واقع در نزدیکی ژنو، به‌صورت تجربی تأیید شد. با این حال، ذرات W و Z تا ۱۹۸۳ آشکارسازی نشدند. بنابه پیش‌بینی دیگر واینبرگ و عبدالسلام، برهم‌کنش الکتروضعیف بایستی تقارن چپ ـ راست را هم نقض می‌کرد. آزمایش‌های انجام‌شده در دانشگاه استنفورد کالیفرنیا این پیش‌بینی را نیز تأیید کرد.

 


  1. ↑ electromagnetic forces
  2. ↑ weak nuclear forces
  3. ↑ Sheldon Glashow
  4. ↑ Steven Weinberg
  5. ↑ neutron
  6. ↑ radioactive decay
  7. ↑ proton
  8. ↑ neutrino
  9. ↑ Jhang
  10. ↑ Faisalabad
  11. ↑ British India
  12. ↑ Lahore
  13. ↑ Imperial College
  14. ↑ International Center of Theoretical Physics
  15. ↑ Trieste
  16. ↑ CERN
  17. ↑ European Particle Physics Laboratory