لاگرانژ، ژوزف لوئی

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

لاگْرانْژ، ژوزِف لوئی (۱۷۳۶ـ۱۸۱۳م)(Lagrange, Joseph Louis)

لاگْرانْژ، ژوزِف لوئی

(نام اصلی: جوزپه لودوویکو لاگرانژ[۱]) ریاضی‌دان فرانسوی، زادۀ ایتالیا. در اثرش با نام مکانیک تحلیلی[۲] (۱۷۸۸م)، آنالیز ریاضی را با استفاده از اصولی که آیزاک نیوتون[۳] برقرار کرده‌بود، در مسایلی ازجمله حرکت سیارات وقتی تحت تأثیر نیروی گرانشی یکدیگرند به‌‌کار برد. در تورینو[۴] زاده شد و در آن‌جا، در ۱۹سالگی به استادی ریاضیات در مدرسۀ توپخانه سلطنتی[۵] منصوب شد. در ۱۷۶۶م، فردریک کبیر[۶]، پادشاه پروس، از او دعوت کرد مدیریت آکادمی علوم برلین[۷] را برعهده گیرد. در ۱۷۸۷م، به دعوت لوئی شانزدهم به پاریس رفت تا عضو آکادمی سلطنتی فرانسه[۸] شود. از ۱۷۹۷م، استاد اِکول پلی‌تکنیک[۹] بود. در ۱۷۵۵م، با فراتررفتن از نظریۀ صوت[۱۰] نیوتون، منازعه‌ دربارۀ ماهیت صوت را حل و فصل کرد. بعدها، بعضی از قضیه‌های پیِر دو فرما[۱۱] را اثبات کرد که ۱۰۰ سال ثابت نشده بودند. لاگرانژ در مکانیک تحلیلی توانست نظریۀ مکانیک سیالات و جامدات را به اصلی تحلیلی فروکاهد و آن را بدون استفاده از تصویر و نمودار توضیح دهد. درس‌های او در اِکول پلی‌تکنیک، با نام نظریۀ توابع تحلیلی[۱۲] (۱۷۹۷م) و درس‌هایی دربارۀ حساب توابع[۱۳] (۱۸۰۶م)، منتشر شدند.

 


  1. ↑ Guiseppe Lodovico Lagrange
  2. ↑ Mécanique analytique
  3. ↑ Isaac Newton
  4. ↑ Turin
  5. ↑ Royal Artillery School
  6. ↑ Frederick the Great
  7. ↑ Berlin Academy of Sciences
  8. ↑ French Royal Academy
  9. ↑ Ecole Polytechnique
  10. ↑ theory of Sound
  11. ↑ Pierre de Fermat
  12. ↑ Théorie des fonctions analytiques
  13. ↑ leçons sur le calcul des fonctions