پائولینگ، لینوس

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

پائولینْگ، لینوس (۱۹۰۱ـ۱۹۹۴م)(Pauling, Linus)

لینوس پائولینگ
لینوس پائولینگ
لینوس پائولینگ
لینوس پائولینگ
لینوس پائولینگ

متخصص امریکایی بیوشیمی و شیمی نظری. جایـزۀ نوبـل شیمی ۱۹۵۴م را به‌سبب تحقیقاتش در زمینۀ ماهیت پیوندهای شیمیایی[۱]، مخصوصاً در اجسام کمپلکس[۲]، دریافت کرد. نظرات او به پایۀ تئوری‌های مدرن ساختار مولکولی[۳] بدل شدند. در زمینۀ خواص و کاربرد ویتامین ث[۴]، و تأثیر آن بر سلامتی انسان نیز تحقیق می‌کرد. جایزۀ صلح نوبل ۱۹۶۲م را به‌سبب مبارزه به‌منظور مهار سلاح‌ها و آزمایش‌های هسته‌ای دریافت کرد. پائولینگ در زمینۀ ماهیت پیوندهای شیمیایی تحقیق می‌کرد و به بررسی اطلاعات جدیدی دربارۀ فواصل بین اتمی پرداخت. او با به‌کارگیری دانش خود در زمینۀ ساختار پروتئین‌ها در خون، کشف کرد که بسیاری از پروتئین[۵]ها از طریق پیوندهای هیدروژنی[۶] ساختار منسجمی پیدا می‌کنند که به آن‌ها اشکال ستاره‌ای می‌دهند. برای نخستین‌بار اصول مکانیک کوانتوم[۷] را برای بررسی ساختارهای مولکولی‌ به‌کار برد و از طریق پراش الکترون[۸] و اشعۀ ایکس[۹]، آثار مغناطیسی[۱۰] و روش‌های گرماشیمیایی[۱۱] این ساختارها را به فواصل بین‌اتمی[۱۲] و زوایای پیوندی[۱۳] آن‌ها نسبت داد. در ۱۹۲۸م، مفهوم هیبریداسیون پیوند[۱۴]ها را طرح کرد. این موضوع بینش اساسی و واضحی دربارۀ ساختار اسکلتی همۀ ترکیبات کربنی[۱۵] و در حقیقت کل شیمی آلی[۱۶] به‌دست داد. الکترونگاتیویتۀ[۱۷] اتم‌ها و قطبیت[۱۸] (موقعیت الکترون‌ها[۱۹]) را نیز در پیوندهای شیمیایی مطالعه کرد. مقادیر الکترونگاتیویته[۲۰] برای نشان‌دادن علت اسیدی‌بودن موادی مانند اسید هیدروکلریک[۲۱] و بازی[۲۲]بودن مواد دیگری چون هیدروکسید سدیم[۲۳] به‌کار می‌رود. پائولینگ بسیاری از نتایج تحقیقاتش را در کتابی با نام ماهیت پیوندهای شیمیایی (۱۹۳۹م) گرد‌آوری کرد. طی تحقیقاتش در زمینۀ خون در دهه ۱۹۴۰م، ایمنی‌شناسی (ایمونولوژی)[۲۴] و کم‌خونی سلولی داسی‌شکل[۲۵] را بررسی کرد که عقیده‌اش را دربارۀ ژنتیکی‌بودن این بیماری تأیید کرد و نشان داد هموگلوبین[۲۶] نرمال و هموگلوبین سلول‌های داسی‌شکل از نظر بار الکتریکی متفاوت‌اند. انگیزه‌ای قوی در واتسون[۲۷] و کریک[۲۸] برای تحقیق در زمینۀ ساختار دی‌اِن‌ای ایجاد کرد. پائولینگ در پورتلندِ[۲۹] اورگون[۳۰] زاده شد و در دانشکدۀ کشاورزی ایالت اورگون[۳۱] درس خواند. از انستیتو تکنولوژی کالیفرنیا (کَلْتِک)[۳۲] دکترا گرفت. از ۱۹۲۵ تا ۱۹۲۷م، در اروپا با دانشمندان اتمی بزرگ آن زمان ملاقات کرد. در ۱۹۳۱م، استاد کَلْتِک شد. از ۱۹۳۶ تا ۱۹۸۵م، مدیر آزمایشگاه‌های سرلین[۳۳] و گیتس[۳۴] و از ۱۹۷۳ تا ۱۹۷۵م، مدیر مؤسسۀ علمی و پزشکی لینوس پائولینگ[۳۵] در منلو پارک[۳۶] کالیفرنیا بود. طی دهۀ ۱۹۵۰ و به‌سبب نگرانی‌های خاص دربارۀ خطرات ژنتیکی طولانی‌مدت، ناشی از آزمایش بمب‌های هسته‌ای در اتمسفر، به فعالیت سیاسی و مخالفت با تأسیسات امریکایی پرداخت و همکاران علمی‌اش را نیز به اعتراض واداشت. پائولینگ رسماً خود را کمونیست و صلح‌جو معرفی کرد. گذرنامه‌اش از ۱۹۵۲ تا ۱۹۵۴م توقیف بود و مجبور شد در کمیتۀ امنیت داخلی مجلس سنای امریکا[۳۷] حضور یابد. پس از انتشار کتابش با نام جنگ بس است»[۳۸] (۱۹۵۲م) مبارزاتش شدت گرفت. در سازمان ملل متحد حضور یافت و دادخواستی را امضا کرد که ۱۱,۰۲۱ دانشمند از ۴۹ کشور آن را امضا و بر ضرورت خاتمۀ آزمایش سلاح‌های هسته‌ای تأکید کرده بودند. طی دهۀ ۱۹۶۰، پائولینگ چند سال به مطالعۀ مشکلات و مسائل جنگ و صلح در مرکز مطالعاتی مؤسسۀ دموکراتیک[۳۹] سانتا باربارا[۴۰]، واقع در کالیفرنیا[۴۱]، پرداخت.


  1. ↑ he Nature of the Chemical Bond
  2. ↑ complex substances
  3. ↑ molecular structure
  4. ↑ vitamin c
  5. ↑ proteins
  6. ↑ hydrogen bond
  7. ↑ quantum-mechanical principles
  8. ↑ electron diffraction
  9. ↑ x-ray
  10. ↑ magnetic effects
  11. ↑ Tthermochemical techniques
  12. ↑ interatomic distances
  13. ↑ bond angles
  14. ↑ hybridization of bonds
  15. ↑ carbon compounds
  16. ↑ organic chemistry
  17. ↑ electronegativity
  18. ↑ polarization
  19. ↑ location of electrons
  20. ↑ electronegativity values
  21. ↑ hydrochloric acid
  22. ↑ alkaline
  23. ↑ sodium hydroxide
  24. ↑ immunology
  25. ↑ sickle-cell anaemia
  26. ↑ haemoglobin
  27. ↑ Watson
  28. ↑ Crick
  29. ↑ Poltrand
  30. ↑ Oregon
  31. ↑ Oregon State Agricultural College
  32. ↑ (California Institute of Technology (Caltech
  33. ↑ Crellin
  34. ↑ Gates
  35. ↑ Linus Pauling Institute of Science and Medicine
  36. ↑ Menlo Park
  37. ↑ US Senate Internal Security Committec
  38. ↑ No More War
  39. ↑ Democratic Institution
  40. ↑ Santa Barbara
  41. ↑ California