ژاکوبی، کارل (۱۸۰۴ـ ۱۸۵۱)

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

ژاکوبی، کارْل (۱۸۰۴ـ ۱۸۵۱)(Jacobi, Carl)

ژاکوبي، کارْل

ریاضی‌دان و فیزیک‌ریاضی‌دان آلمانی. بیشتر تحقیقاتش در زمینۀ نظریۀ توابع بیضوی[۱]، آنالیز ریاضی[۲]، نظریۀ اعداد[۳]، هندسه، و مکانیک[۴] بود. در پوتسدام[۵] زاده شد و در کودکی نبوغش آشکار بود. در ۱۸۲۱، به دانشگاه برلین[۶] رفت و در همان سال از آن‌جا فارغ‌التحصیل شد. در ۱۸۲۶، به عضویت هیئت علمی دانشگاه کونیگسبرگ[۷]، کالینینگراد[۸] فعلی، درآمد و در ۱۸۳۲، استاد شد. او دترمینانی تابعی ابداع کرد که اکنون به دترمینان ژاکوبی[۹] (ژاکوبین) معروف است. این دترمینان در تحقیقات بعدی در زمینۀ آنالیز کاربرد فراوان یافت و حتی در پیشبرد مکانیک کوانتومی[۱۰] مؤثر بود. سپس، به تحقیق در زمینۀ پیکربندی‌های مایعات چرخان پرداخت و نشان داد که شکل‌های تعادل آن‌ها بیضی‌وارهایی است که امروز به بیضی‌وارهای ژاکوبی[۱۱] معروف‌اند. ژاکوبی همواره سعی می‌کرد شاخه‌های گوناگون ریاضی را به‌هم پیوند دهد. ازجمله توابع بیضوی را وارد نظریۀ اعداد و نظریۀ انتگرال‌گیری[۱۲] کرد. نظریۀ اخیر با نظریۀ معادلات دیفرانسیل[۱۳] و اصل آخرین ضریب[۱۴] ژاکوبی نیز مرتبط است. کتابش با نام مبانی جدید نظریۀ توابع بیضوی[۱۵] (۱۸۲۹) مفهوم جدید توابع اَبَربیضوی[۱۶] را برای اولین‌بار مطرح ساخت.

 


  1. ↑ theory of elliptical functions
  2. ↑ mathematical analysis
  3. ↑ number theory
  4. ↑ mechanics
  5. ↑ Potsdam
  6. ↑ Berlin University
  7. ↑ Königsberg University
  8. ↑ (Kaliningrad (Kalingrad
  9. ↑ Jacobian determinant
  10. ↑ quantum mechanics
  11. ↑ Jacobi’s ellipsoids
  12. ↑ theory of integration
  13. ↑ theory of differential equations
  14. ↑ principle of the last multiplier
  15. ↑ Fundamenta Nova Theoriae Functionum Ellipticarum
  16. ↑ hyperelliptic functions