حمام پیرشهید

حمام تاریخی مربوط به اواخر دورۀ قاجار در استان خراسان شمالی، شهرستان شیروان، بخش مرکزی، دهستان گلیان، روستای پیرشهید. این روستا در 4کیلومتری جنوب شهر شیروان و در یک کیلومتری شرق جادۀ شیروان به گلیان، و حمام روستا در وردی شمالی روستا قرار دارد. این بنا در خرداد ۱۳۸۲ش به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده، و در سال 1400ش پس از مرمت و بازپیرایی به عنوان خانه صنایع‌دستی روستایی راه‌اندازی شده است. برای ساخت این حمام که در زیر سطح زمین بنا شده از لاشه سنگ، آجر و ملات ساروج استفاده کرده‌اند.

مشخصات معماری

این بنا دارای چهار بخش اصلی شامل رختکن، گرمخانه، خزینۀ آب سرد و گرم، و گلخن است که رختکن آن یک هشتی با پلان دوازده‌ضلعی می‌باشد و دسترسی به آن از طریق یک رشته پلکان میسر است. در هر ضلع رختکن تاقچه‌هایی برای قرار دادن وسایل قرار دارد. از گوشۀ شرقی رختکن حمام میتوان به گرمخانه ورود که این قسمت شامل فضای مستطیلی‌شکل است که طول و عرض سه فضای بزرگ 4.8×5.5 و سه فضای کوچک‌تر 4.8×3.4متر است. اتاق موجود در گوشۀ شرقی حمام، گرمخانه آن بوده و از دو فضای کوچک‌تر نیز به عنوان خزینه استفاده می‌شده است. سقف بخش‌های مختلف حمام از نوع گنبدی است.