مسجد جمال آباد
مسجد جمالآباد
مسجد در استان آذربایجان شرقی، روستای جمالآباد، در 21 کیلومتری جاده تبریز- سراب واقع شده. بر اساس منابع مربوط به آثار تاریخی آذربایجان شرقی و اطلاعات ثبتشده در فهرست آثار ملی ایران، بنای مسجد جمالآباد به دوره صفوی نسبت داده میشود. در طول دورههای بعد، بهویژه در دوران قاجار و سالهای پس از آن، بخشهایی از بنا مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته تا مسجد همچنان قابل استفاده باقی بماند. این مرمتها بیشتر شامل تقویت دیوارها، بازسازی سقف و اصلاح بخشهای فرسوده بوده است.
مسجد شامل فضای اصلی شبستان، بخش ورودی و محیطی برای تجمع نمازگزاران میشود. فضای داخلی به گونهای طراحی شده که بتواند جمعیت قابل توجهی از اهالی روستا را در خود جای دهد و امکان برگزاری نماز جماعت و مراسم مذهبی را فراهم کند. بنای مسجد به درازا و پهنای 80.12 × 90.8 متر دارای 6 ستون عظیم سنگی که از سنگهای یکپارچه ساخته شدهاند، و سقف چوبی مسجد بر روی آنها قرار گرفته است. در قسمت بالایی ستونها، سرستونهایی از جنس سنگ دیده میشود که با نقش و نگارهای زیبا حجاری شدهاند. دو ستون وسطی استوانهای و چهار ستون دیگر به شکل منشور هشت پهلو هستند. بلندی سرستون 63.5متر و محیط آنها 184 تا 187 سانتیمتر است. در بخش ورودی مسجد نیز عناصر تزئینی قابل توجهی دیده میشود. بر روی سردر مسجد یک طاق حجاریشده قرار دارد که بر روی آن آیه هجدهم سوره توبه به همراه نقش یک گل ششپر حجاری شده است. این نوع تزئینات سنگی نشاندهنده مهارت و دقت هنرمندان و معمارانی است که در ساخت این بنا نقش داشتهاند.
در داخل مسجد، یکی از زیباترین و ارزشمندترین بخشها منبر چوبی آن است. این منبر با ظرافت و مهارت بسیار ساخته شده و از نظر هنری یکی از نمونههای ارزشمند هنر چوب در معماری سنتی ایران به شمار میآید. نقشها و طرحهای ظریف به کار رفته در ساخت این منبر نشاندهنده مهارت بالای استادکاران ایرانی در هنرهای سنتی است و به همین دلیل بسیاری از پژوهشگران آن را یکی از آثار شاخص هنر چوب در بناهای مذهبی منطقه میدانند.