تازه شهر

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

تازه‌شهر (Tazeh Shahr)

واقع در شمال غرب ایران، استان آذربایجان غربی، شهرستان سلماس، بخش مرکزی. در دشتی نسبتاً مسطح، با ارتفاع 1,500متری از سطح دریا در 760کیلومتری شمال غرب تهران، 80کیلومتری شمال غرب ارومیه، و در 6کیلومتری جنوب غرب مرکز شهر سلماس واقع شده است. تازه‌شهر از طریق‌ راه‌ اصلی‌ با شهر سلماس‌ ارتباط دارد. آب‌ و هوای‌ آن‌ نسبتاً سرد و خشک‌ است‌. رود رشاده‌ (دریک‌) که‌ از دامنه‌های‌ کوه‌ مرزی‌ هاراویل‌ (در 34کیلومتری‌ غرب سلماس‌) سرچشمه‌ می‌گیرد، زمین‌های‌ پیرامون‌ تازه‌شهر را آبیاری‌ می‌کند و به‌ رودخانۀ زولاچای‌ (از حوضۀ آبریز دریاچۀ ارومیه‌) می‌پیوندد. آب‌ زمین‌های کشاورزی پیرامون شهر از رودخانه‌، قنات‌، چشمه‌ و چاه‌های‌ نیمه‌عمیق‌ تأمین‌ می‌شود. در سرشماری سراسری 1395ش جمعیت آن 8,629نفر بوده است. مردم تازه‌شهر به زبان ترکی آذری سخن می‌گویند و شیعۀ دوازده‌امامی‌اند. اقتصاد عمدۀ اهالی این شهر بر پایۀ کشاورزی، و محصولات اصلی آنها گندم‌، جو، صیفی‌جات، گردو، سیب‌ و گلابی‌ است. تولید پنیر مرغوب و بافت قالی و جاجیم نیز در این شهر رونق دارد.

به جای آبادی قدیمی کهنه‌شهر بنا شده است. کهنه‌شهر بر اثر زلزلۀ 1309ش‌ در منطقۀ شاهپور و پیرامون‌ آن‌، خسارات‌ شدیدی‌ دید و برج‌ قدیمی‌ (که‌ در حدود 700ق به‌ دستور میری‌ خاتون‌ دختر ارغون‌آغا، حاکم‌ خراسان‌، ساخته‌ شده‌ بود) و مسجد جامع‌ آن‌ ویران‌ شد. تازه‌شهر در 1329ش‌ از آبادی‌های‌ دهستان‌ چَهریقِ شهرستان‌ خوی‌ و شاهپور (سلماس‌ کنونی‌)، و در 1335ش‌ از آبادی‌های‌ خوی‌ بود. با جدا شدن‌ سلماس‌ از خوی‌ در 1337ش‌ و تبدیل‌ آن‌ به‌ شهرستان‌، تازه‌شهر جزو آبادی‌های‌ سلماس‌ شد و در 1344ش‌ به‌ شهر ارتقا یافت.