فرخی، شهر
فرخی، شهر Farrokhi, city
شهری کویری در شرقی‌ترین مناطق استان اصفهان، بخش مرکزی شهرستان خور و بیابانک، و مرکز اداری دهستان بیابانک. با ارتفاعی حدود ۸4۰متر، در سرزمینی تپه‌ماهوری در ۳۳0کیلومتری شمال شرقی اصفهان، حدود ۲4۰کیلومتری شمال شرقی نایین، 15کیلومتری شمال غرب خور، و سر راه خور به جندق قرار دارد. اقلیم این شهر بسیار گرم و خشک است و در حاشیۀ جنوب غربی دشت کویر و در مجاورت تپه‌های ماسه‌ای روان واقع شده است. مسجد جامع فرخی در مرکز شهر، ساختۀ ۱۲۴۹ق به دستور حاج سید میرزا مجتهد، قاضی خور و بیابانک، از آثار تاریخی این شهر است. چندین قنات و چاه آب از گذشته آب کشاورزی و آشامیدنی فرخی را تأمین می‌کرده که امروزه برخی از آنها خشک شده‌اند. فرخی و دیگر آبادی‌های خور و بیابانک را می‌توان کویری‌ترین آبادی‌های ایران دانست؛ از هر طرف تا شهرهای بزرگ حدود ۳۰۰کیلومتر فاصله دارند؛ کویر بزرگ نمک (کویر مرکزی ایران) از شمال شهرهای خور و فرخی آغاز شده و تا سمنان و دامغان، و از سوی دیگر تا طبس امتداد می‌یابد.
بر اساس سرشماری سراسری 1395ش، جمعیت آن 2,968نفر بوده است. بیشتر مردم فرخی به گویش فروی از زیرشاخۀ کویری (از گویش‌های مرکزی ایران) سخن می‌گویند و شیعۀ دوازده‌امامی‌اند. شغل اهالی این شهر بیشتر کرباس‌بافی، قالی‌بافی و کشاورزی است. خرما، گندم، جو، پنبه، ارزن، پسته و تخمۀ آفتابگردان مهم‌ترین محصولات شهر فرخی است.
تاریخچه
نام فرخی در منابع تاریخی تا پیش از دورۀ قاجار جایی دیده نشده و زمان پیدایی آن نیز به درستی روشن نیست. منطقۀ بیابانک در طول تاریخ به تناوب جزوی از مناطق یا ایالت‌های اصفهان، قومس، یزد یا خراسان بوده است. ناصر خسرو از منطقۀ خور و بیابانک با نام «بیابان» یاد کرده که به نوشتۀ او شامل ۱۰ تا ۱۲ پارچه آبادی بوده است. در کتاب‌های دورۀ قاجار و منابع رسمی و دیوانی آن دوران، از این ناحیه با نام «قرای سبعه» نام برده‌اند؛ ازجمله محمدحسن خان اعتمادالسلطنه در مرآة البلدان، و نویسندگان دیگر این دوره نام این روستاهای هفت‌گانه را در آثار خود چنین آورده‌اند: خور (مرکز)، جندق، فرخی، مهرجان، بیاضه، اردیب، و ایراج. نام رسمی ناحیۀ بیابانک تا اوایل دورۀ رضاشاه جندق و بیابانک، یا بیابانک تنها بود، اما از این زمان به بعد نام آن به «خور و بیابانک» تغییر یافت. در این زمان، مدتی مستقل از شهرها و ولایات مجاور بود و حاکم آن از تهران تعیین می‌شد؛ سپس به شهرستان نایین ملحق گردید، تا آنکه در ۱۳۸۸ش، خور و بیابانک از نایین جدا گردید و به عنوان شهرستانی مستقل در استان اصفهان شناخته شد. در لغتنامۀ دهخدا فرخی چنین معرفی شده: دهی است از دهستان جندق بیابانک بخش خور بیابانک شهرستان نایین، واقع در ۱۴هزارگزی شمال باختری خور، متصل به راه خور به جندق. ناحیه‌ای است واقع در جلگه، معتدل و دارای ۶۳۲ تن سکنه. فرخی پس از انقلاب اسلامی از امکانات و تأسیساتی چون مرکز بهداشتی - درمانی، دبیرستان پسرانه و دخترانه، مهد کودک، مخابرات، پست بانک، دهداری، دهیاری، شهرداری، مرکز فنی و حرفه‌ای، پایگاه بسیج و خوابگاه دانشگاه برخوردار شد. در مورخ 16 آذر 1388ش، ارتقای فرخی از روستا به شهر در کمیسیون سیاسی – دفاعی هیأت دولت به تصویب رسید؛ و مدتی بعد شهرداری آن راه‌اندازی شد.