مسجد اوچ گؤزلی

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

مسجد اوچ‌گؤزلی

مسجد در استان آذربایجان شرقی و در شهر سراب، در کوچه صراف و در میان میدانگاهی کوچک قرار دارد. نام «اوچ‌گؤزلی» در زبان ترکی آذری به معنای «سه چشمه» یا «سه دهانه» است. این مسجد از بناهای تاریخی ارزشمند شهر به شمار می‌آید و در دل بافت سنتی سراب واقع شده و به عنوان یکی از نشانه‌های مهم هویت مذهبی و معماری منطقه شناخته می‌شود.

سقف مسجد به صورت تیرپوش ساخته شده و بر روی ستون‌های چوبی قرار گرفته است. نمای بیرونی بنا ساده است، اما در بالای پنجره‌ها کاشی‌های لعاب‌دار متعددی به عنوان عنصر تزئینی نصب شده‌اند. بسیاری از این کاشی‌ها از مسجد جامع سراب، به‌ویژه از بخش‌هایی از محراب قدیمی آن که جدا شده بودند، به این مسجد منتقل و بر دیوارها نصب شده‌اند. این قطعات به ترتیب از سمت راست به چپ قابل مشاهده‌اند؛ به‌طوری‌که در دیوار شرقی هفت قطعه کاشی و در دیوار جنوبی نیز هفت قطعه کاشی لعاب‌دار به همراه دو سنگ‌نوشته دیده می‌شود.

یکی از این سنگ‌نوشته‌ها که بر فراز سردر مسجد قرار دارد، تاریخ بازسازی بنا را نشان می‌دهد و سال ۱۳۲۱ ه.ق را ثبت کرده است. متن این کتیبه چنین است:

«جد فيه البيت و زاد عليه الجناب المستطاب فخر المجتهدين الحاج سيدرضا فی سنه احدی و عشرين بعد الف و ثالثه مائه.»

جنس این سنگ رسوبی است و رنگی سبز مایل به خاکستری روشن دارد. همچنین در بخش ازاره سمت راست دیوار جنوبی، قطعه‌ای سنگ گرانیت شکسته در دیوار کار گذاشته شده که نقش یک گل پر برگ بر روی آن دیده می‌شود؛ به‌گونه‌ای که در ردیف بیرونی آن ۲۲ برگ و در ردیف داخلی ۶ برگ نقش بسته است. در مجموع، این عناصر تزئینی و معماری جلوه‌ای چشمگیر به این بنای تاریخی بخشیده‌اند.